YAYINCILIKTA SIK KULLANILAN SÖZCÜKLER

A
 

ADA : ( Audio Distribution Amplifier ) Ses dağıtım kuvvetlendiricisi.

ADSL : ( Asymmetric Digital Subscriber Line ) Simetrik olmayan dijital abone hattı.

Aerial : Anten. Elektromagnetik enerjiyi elektrik akımına dönüştüren cihaz veya sistem. Bir antenin kazancı antenin uzunluğu yada alanı ile doğru orantılıdır.

AFC : (Automatic Frequency Control) Otomatik frekans kontrolu. Alıcıyı seçilen frekansa kenetleyen ve istasyonun zamanla kaymasını önleyen kontrol sistemi ve devresi.

AFT : (Automatic Fine Tuning) Otomatik ince ayar.

AGC : (Automatic Gain Control) : Otomatik Kazanç Ayarı. Kullanılan cihazda kazancın belli bir değerde sabit kalmasını sağlayan sistem.

ALC : (Automatic Level Kontrol) Otomatik seviye kontrolu.

Amplifier : Kuvvetlendirici.Genel olarak bir sinyalin ( Audio , Video, Rf vb. ) güçlendirilmesi için kullanılan cihaz.

AMS: (Automatic Music Sensor) Otomatik müzik algılayıcı.
Antenna : Anten. Elektromagnetik enerjiyi elektrik akımına dönüştüren cihaz veya sistem. Bir antenin kazancı antenin uzunluğu yada alanı ile doğru orantılıdır.

Antenna Efficiency : Anten Verimi. Antene gelen elektromagnetik enerjinin anten tarafından toplanan kısmının yüzde olarak miktarı

Antenna Illuminator : Anten aydınlatıcısı. Elektromagnetik enerjiyi yansıtıcı anten çanağına gönderen veya toplayan eleman. (Feedhorn)

Aperture : Apertür. Anten açıklığı. Parabolik antenin elektromagnetik enerjiyi toplayan kısmı.

Aspect Ratio : Televizyon ekranının eninin boyuna oranı. Bu oran normal TV sisteminde (4/3 = 1.333) yüksek çözünürlüğü olan (High Definition) TV sistemlerinde ise (16/9 = 1.777) dır.
Attenuator : Zayıflatıcı. Sinyali zayıflatan pasif eleman.
Audio Subcarrier : Ses Alt Taşıyıcısı. Birleşik TV işareti içinde sesin modüle edildiği taşıyıcı TV yayınlarında bu taşıyıcı frekansı 4.5, 5, 5.5 ve 6 MHz'dir.(Kullanılan Sisteme bağlı olarak değişir.) Uydu yayınlarında ise bu taşıyıcı 5 ila 9 MHz arasındadır.

 

B

Balanced : Denge.
BALUN : (Balanced-to-Unbalanced) : Dengeliden dengesize çeviren eleman. Dipol anten gibi simetrik bir sistemi koaksiyel kablo gibi bir ucu topraklı (simetrik olmayan) bir sisteme uyduran eleman.

Band : Belli bir frekans aralığını kapsayan bölge.

Bandpass Filter : Band Geçiren Süzgeç. Sadece belli bir frekans bölgesini geçiren, onun altında ve üstündeki frekansları zayıflatan süzgeç devresi.
Bandwidth : Band Genişliği. Kullanılan sistem veya cihazın çalıştığı frekans bölgesinin genişliği (Örneğin UHF Sisteminde iki kanal arasında 8 MHz'lik bir genişlik söz konusudur.)

Beamwidth : Hüzme Genişliği. Bir antenin görüş açısı. Yayın veya alış gücünün yarıya veya -3 dB düştüğü noktalar arasındaki açı.

BNC Connector : BNC Konnektör. 90 derece çevrilerek çekilmek suretiyle çıkarılıp takılan ve 1GHz'e kadar yüksek frekanslarda kullanılabilen, daha çok video işaretlerinin bağlanması için kullanılan bağlantı elemanı.

Booster : Güçlendirici. Tv sinyallerini güçlendirerek görüntünün ve sesin daha kaliteli alınabilmesini sağlayan cihaz.

Bright : Parlaklık ayarı.

Built-in mic: Kapalı yer mikrofonu.

 

C

Cable TV : Kablolu TV sistemi. Belli sayıdaki TV yayınının bir merkezde toplandıktan sonra kablolar vasıtasıyla izleyicilere ulaştıran sistem.

Camcorder: Kayıt özelliği olan kamera.

Carrier : Taşıyıcı.

CATV : (Community Antenna TV System) Ortak anten sistemi. Ortak bir santral yardımı ile birden fazla yere TV işaretlerini dağıtan sistem.

C-Band : 3.7-4.5 GHz arasını kapsayan uydu yayın frekans bölgesi.

CCD : Elektrik yüklerinin bir hücreden diğerine aktarılması suretiyle çalışan eleman. Kameralarda gorüntü elde etme ve saklamada kullanılır.

CCVS : ( Color Composite Video Signal ) Renkli, birleşik video sinyali.

CCU : ( Camera Control Unit ) Kamera kontrol ünitesi. Stüdyo kameralarının renk, parlaklık vb. ayarlarını yapmaya yarayan cihaz.

C/N : (Carrier-to-Noise Ratio) Taşıyıcı gücünün gürültü gücüne oranı.

Chrominance : Krominans. Renk bilgisi. Resimdeki rengin türü ve doyma miktarını gösteren işaret
Circular Polarisation : Dairesel Polarizasyon.

Clark Belt : Klark Kuşağı. Uyduların bulunduğu yerdeki hayali kuşak. Kuşak adını, haberleşme uyduları ile ilgili ilk bilim kurgu hikayesini yazan Arthur C. Clark'tan alır.
Coaxial : Koaksiyel. Eş eksenli
Coaxial Cable : Koaksiyel veya eş eksenli kablo. Bir iç iletkenle onu çepeçevre saran ekrandan oluşan kablo.
Color Burst : Renk paketi. TV işaretinde renklerin elde edilmesi için gerekli olan renk taşıyıcısını üretmek üzere gönderilen 8-11 periyotluk renk taşıyıcısı. Bu taşıyıcı PAL sistemde 4.43 MHz, NTSC sisteminde 3.58 MHz civarındadır.
Combiner : Birleştirici. İki veya daha fazla işareti birleştirmek için kullanılan cihaz.
Composite Video Signal : Parlaklık , renk ve senkronlama işaretlerinin hepsini bulunduran resim işareti.
Connector : Konnektör. Bağlantı elemanı.

Contrast : Bir resimde en beyaz yer ile en siyah yer arasındaki ışık şiddeti oranı.
Cross Modulation : Çapraz Modulasyon. Aynı ortamda iletilen iki işaretin birbirini modüle ederek istenmeyen yeni karışma işaretlerinin meydana gelmesi.

D
 

DBS ( Direct Brodcast Satallite ) : Doğrudan yayın uydusu. 11-13 GHz arasında yayın yapan TV uydusu.

DC : Doğru Akım.
Decibel : Desibel. Seviye birimi. İki işaretin gerilimleri veya güçlerinin oranının logaritma olarak ifadesi. Bu oran güçler için 10log (P1/P2), gerilimler için 20log (V1/V2) olarak hesaplanır. Referans olarak sırasıyla, watt, miliwatt veya µV alınması durumunda oran birim dBW,dBm veya dBµV alınır.
Decoder : Dekoder. Kodçözücü. Kodlanmış bir işaretin kodunu çözerek esas işareti tekrar ortaya çıkaran devre.
De-Emphasis : Deemfesis. Dengeleme. Gürültüyü azaltmak için yüksek frekanslı bileşenleri arttırılmış işaretleri eski haline getirme işlemi.

Digital-to-Analog Converter : Sayısal/Analog Dönüştürücü. Sayısal bir işareti sürekli analog bir işarete dönüştüren devre veya sistem.
Dipol : Dipol. İki kutuplu. İki eşit ve simetrik koldan oluşan anten.
Dish : Çanak. Parabolik uydu anteni için kullanılan terim.
Distortion : Distorsiyon. Gürültü.
Distribution : Dağıtma. Herhangi bir sinyali birden fazla yerde kullanma gereği duyulduğu zaman kullanılır.
DNR : ( Digital Noise Reduction ) Dijital Gürültü Bastırma Sistemi.

Downconverter : AltÇevirici. Alçak frekansa dönüştüren frekans değiştirici.
Downlink : Uydudan yere yapılan yayın.
Drift : Frekans kayması. Osilatör frekanslarında meydana gelen karasızlık.

Dual Feedhorn : Çift Feedhorn. Hem yatay hem düşey polarizasyonlu işaretleri almak üzere kombine edilmiş besleme elemanı.

DVB : ( Digital Video Broadcasting )
D2-MAC : Resmi analog, sesi ve senkronizasyonu dijital olarak gönderen yayın sistemi.

E
 

Earth : Yer. Dünya.
Earth Station : Yer İstasyonu. Uydu yayınlarını almakta kullanılan istasyonlar.
EBU : ( Europen Broadcasting Union ) Uluslararası yayın birliği.

EIRP : ( Effective Isotropic Radiated Power) Etkin Yayın Gücü. Bir antenin yönlendirilmiş olduğu doğrultuda yaydığı etkin güç. Bu güç verici gücü ile anten kazancının çarpımına eşittir.
Elevation : Elevasyon. Yükseltme açısı. Bir uydunun bulunduğu doğrultunun yere paralel bir düzlemle yaptığı açı.

ENG : (Electronic News Gathering) Elektronik haber toplama yöntemi. (Kameralarla)
Equilization : Ekolayzır. Dengeleme.

ETSI : ( Europen Telecommunications Standart Institute ) Avrupa telekomünikasyon standartları enstitüsü.
 

F
 

F/D Ratio : F/D Oranı. Bir parabolik antenin odak uzaklığının çapına oranı. Antenin derinliğini gösteren bir ölçü.

FEC : ( Forward Error Correction )

Feedhorn : Çanak antenden yansıyan elektromanyetik dalgaları toplayan parça.
Field : Alan. TV ekranındaki, 625 satırdan oluşan tam bir resmin 312.5 satırlık yarısı. İki tane alan üst üste geçtiğinde tam bir resim çerçevesi (frame) meydana getirir.
Filter : Filtre. Süzgeç.

Focal Length : Odak Uzaklığı. Parabolün yüzeyinden Feedhorn'un yerleştirildiği odak noktası arasındaki uzaklık.

Footprint : Ayakizi. Kapsama alanı. Bir uydunun verici anteninin aydınlattığı (yeterli güçte yaın yaptığı) yeryüzü alanı.

Frame : Çerçeve. 652 satırdan oluşan tam bir TV resmi.
Frequency : Frekans. Periyodik bir işaretin bir saniyedeki tekrarlanma sayısı. Birimi Hz(Hertz) dir.

 

G

Gain : Kazanç. Bir kuvvetlendiricinin çıkış gücü veya geriliminin giriş gücü veya gerilimine oranı. Bu oran genellikle dB cinsinden veya oran olarak ifade edilir.
G/T : (Gain to Noise Temperature Ratio) Kazanç/Gürültü Sıcaklık Oranı. Bir anten ve önkuvvetlendiricinin toplam faydalı kuvvetlendirme faktörü. G/T ne kadar yüksekse alış o kadar iyi olacaktır.

 

H
 

HDTV : (High Definition TV) Yüksek çözünürlüklü TV.

HPA : ( High Power Amplifier ) Yüksek güç kuvvetlendirici.



 

I
 

IF : ( Intermediate Frequency ) Ara Frekans. Alıcılarda antenden gelen işaretin frekansının düşürüldüğü ara değer.

Impedance : Empedans. Bir devrenin veya elemanın değişken elektrik akımına karşı gösterdiği karmaşık direnç.

Inclination : İnklinasyon. Bir uydunun yörünge düzleminin ekvator düzlemiyle yaptığı açı.
Inclinometre : İnklinometre. Uydunun yükselme açısını ölçen alet.

IRD : ( Integrated Receiver Decoder )

ITU : ( International Telecominication Union ) Uluslararası Telekominikasyon Birliği.

 

J

JPEG : ( Joint Photographic Experts Group ) Baskı ve TV tekniğinde kullanılan sıkıştırılmalı profesyonel grafik formatı.

 

K
 

Ku-Band : Ku Bandı. 11-13 GHz frekans bölgesini kullanan uydu yayın bandı.

 

L

Lattitude : Enlem. Yeryüzündeki bir noktanın ekvatordan itibaren ölçülen kuzey/güney açısı.
LCF : ( Low Compressor Filter ) Bas komprasör filtresi.

Line Amplifier : Hat Kuvvetlendiricisi
LMDS : ( Local Multi channel Distribution System ) Yerel mikrodalga çoklu dağıtım sistemi. 27.5 - 29.5 Ghz'de kullanılan yüzlerce TV yayını yapılabilmesini sağlayan sistem.
LNA : (Low Noise Amplifier) Alçak Gürültü Kuvvetlendirici. Uydu sistemlerinde feedhorn'un hemen arkasında bulunan ve çok düşük gürültülü ilk kuvvetlendirici katı.
LNB : (Low Noise Block) Alçak Gürültü Bloku. Bir LNA, frekans değiştirici ve ara frekans kuvvetlendiricisinden oluşan, 12 GHz'lik uydu işaretlerini 900-1700 MHz'lık ara frekansa çeviren blok.

Local Ossillator : İç Osilatör. Bir alıcının içinde bulunan ve frekans değiştirme işleminde kullanılan osilatör.
Longnitude : Boylam. Yeryüzündeki bie noktanın Greenwich'e göre ölçülen doğu/batı açısı.
 

M

 

MAC : ( Multiplexed Analog Components) Renk, aydınlık, ses ve eş zamanlama işaretlerinin sıkıştırılarak bir satır boyunca ayrı ayrı zamanlarda gönderildiği yayın sistemi.

MATV : (Master Antenna TV) Ortak Anten Sistemi. Bir anten sisteminin birden fazla TV ye dağıtıldığı sistem.
MHz : (Megahertz) 1 milyon Hertz

Microwave : Mikrodalga. Frekansı 500 MHz den yüksek olan dalgalar.
MMDS : (Multipoint Microwave Distribution System) Mikrodalga çoklu dağıtım sistemi. 2 - 3 Ghz arasında kullanılan sistem ile tek bir antenle 30-120 adet TV yayını yapılabilmektedir.

Modulation : Modülasyon. Bir taşıyıcı dalganın herhangi bir özelliğini değiştirmek suretiyle haber işaretinin taşıyıcıya bindirilmesi.

Monochrome : Tek renkli. Siyah/Beyaz TV resmi.
Mount : Montaj Düzeneği. Uydu antenlerinde yatay ve düşey ayar imkanı sağlayan montaj mekanizması.
MPEG : ( Motion Picture Experts Group )

Multiplex : Multipleks. Çoğullama. Birden fazla işaretin aynı anda ortamdan iletimesi için zaman veya frekans uzayında değişik yerlere yerleştirilmesi.

MVDS : ( Microwave Video Distribution System ) Mikrodalga video dağıtım sistemi. 37 - 40 Ghz ve 40.5 - 42.5 Ghz frekanslarında yapılan çok kanallı mikrodalga TV yayını.

 

N

 

Noise : Gürültü. Rasgele değişen bozucu işaretler. Gürültü seste hışırtı halinde, resimde ise karlanma olarak orataya çıkar.
Noise Figure : Gürültü Sayısı. Bir sistemde işaret eklenen gürültünün miktarını gösteren sayı. İdeal bir kuvvetlendiricide bu sayı 0 dB dır.
Noise Temperature : Gürültü Sıcaklığı. Bir sistemde işarete eklenen gürültünün miktarını göstermek üzere kullanılan eşdeğer sıcaklık. Gürültü sıcaklığı ne kadar az ise eklenen gürültü o kadar azdır.
NTSC : (National Television System Committee) Amerika ve Japonya da kullanılan Televizyon Renk kodlama sistemi. 525 çizgi, 30 görüntü/saniye özelliklerinde.

 

P

 

PAL : (Phase Alternate Line) Batı Avrupa veTürkiye'de kullanılan renkli TV yayın standardı. 625 çizgi,25 görüntü/saniye özelliklerinde.
Parabola : Parabol. Uyde antenlerinde kulanılan çanak antenlerin kesit şekli. Parabole paralel olarak gelen ışınlar odak noktasında toplanır.
Phase : Faz. Bir işaretin başka bir referansa göre kaymasını gösteren açı.
Polarisation : Polarizasyon. Bir elektromagnetik dalganın elektrik alan vektörünün doğrultusu. Elektromagnetik dalgalar yatay, düşey, dairesel ve eliptik polarizasyonlu olabilirler.
Pre-Emphasis : Preemfesis. Ağırlık Verme. Gürültüyü azaltmak için yüksek frekanslı bileşemleri kuvvetlendirme işlemi. Bu iş için kullanılan devre veya süzgeç.
 

R

 

Raster : Aydınlanmış TV ekranında işaret olmadığı zaman görülen beyaz çizgiler.
RDS : ( Radio Data System ) Radyo yayını yapan bir istasyonun aynı zamanda yazılı bilgiler yayınlaması.

Reflection : Yansıma.
Reflector : Yansıtıcı eleman.

S
 

SAWF : ( Surface Aquistic Wave Filter ) SAW Süzgeci. Yüzey akustik dalgaları prensibi ile çalışan ve bobin, kondansatör kullanmayan keskin kenarlı Y.F. süzgeçleri.
Satellite : Uydu.
Satellite Receiver : Uydu Alıcısı. LNB'den gelen birinci ara frekans işaretinden ses ve resim işaretlerini elde eden cihaz.
Scanning : Tarama.
Scrambling : Karıştırma. TV yayınlarının izinsiz kişilerce alınmaması için şifreli olarak karıştırılması. Bu şekildeki yayınları alabilmek için özel kodçözücü devreler kullanmak gerekir.
Screening Factor : Ekranlama Faktörü. Bir kutunun veya koaksiyel kablonun sızdırma veya ekranlama faktörü. Normal TV dağıtım sistemlerinde bu faktör en az 60 dB, Kablo-TV sistemlarinde ise en az 70 dB olmalıdır.
Skew : Çevirme. Bir uydudan diğerine geçildiğinde feedhron'un polarizasyonunda yapılması gereken ayarlama.
S/N Ratio : ( Signal-to-Noise Ratio ) İşaret/Gürültü Gücü Oranı.

SPG : ( Sync Pulse Generator ) Senkron Pals Üreteci

Splitter : Ayırıcı. Dağıtıcı. Bir işareti iki veya daha fazla yere dağıtmak için kullanılan alet veya sistem.
Subcarrier : Alt Taşıyıcı. Daha yüksek frekanslı başka bir taşıyıcıyı modüle eden ikinci taşıyıcı. Örnek olarak; 4.43 MHz'lik renk alt taşıyıcısı ve 5.5 MHz'lik ses alt taşıyıcısı resim taşıyıcısını tekrar modüle ederler.

T

 

Tap : TV dağıtım hatlarında kullanılan ayırıcı ( yan çıkış ) eleman.
TBC : ( Time Base Corrector ) Zaman tabanı düzelticisi.

TIFF : ( Tagged Image File Format ) Masaüstü yayıncılıkta kullanılan grafik formatı.

TVRO : Sadece alıcısı bulunan uydu yer istasyonu.
Threshold : Eşik seviyisi. Alınabilecek en küçük işaret seviyisi.
Transponder : Uyduda bulunan ve alıcı, frekans çevirici ve vericiden meydana gelen mikrodalga tekrarlayıcı.
Trap : Tuzak. Sadece belli bir frekansı süzüp atmak için kullanılan süzgeç.

 

U
 

UHF : ( Ultra High Frequency ) Çok Yüksek Frekanslar. 300-3000 MHz bölgesini kapsayan frekans bölgesi.
Upconverter : Üst Çevirici. Frekansı daha yüksek bir değere çeviren çevirici.
Uplink : Yerden uyduya bağlantı sağlayan radyo kanalı.
 

V

VDA : ( Video Distribution Amplifier ) Video dağıtım kuvvetlendiricisi.

VDR : ( Video Disk Recorder ) Disk'e görüntü-ses kayıt eden cihaz.

VHF : ( Very High Frequency ) Çok Yüksek Frekanslar. 30-300 MHz bölgesini kapsayan frekans bölgesi.
VHS : (Video Home System ) Genellikle evlerde kullanılan amatör video formatı.

VSWR : Gerilim Duran Dalga Oranı. Bir hat veya devrede yansımalar yüzünden meydana gelen duran dalagaların en yüksek gerilim değeri ile en alçak değeri arasındaki oran.

VTR : ( Video Tape Recorder ) Kayıt özelliği olan video cihazı.

 

Y
 

Yagi Antenna : Yagi Anten. Bir dipol ile buna paralel pasif yansıtıcı ve yönlendirici çubuklardan oluşan anten.