|
3984 SAYILI RADYO ve TELEVİZYON KURULUŞ ve
YAYINLARI HAKKINDA KANUN
Kanun No:
3984
Kabul Tarihi:
13/04/1994
R.G. Tarihi:
20/04/1994
R.G. Sayısı :
21911
BİRİNCİ
BÖLÜM
AMAÇ, KAPSAM VE TANIMLAR
Amaç
MADDE 1.-
Bu Kanunun amacı, radyo ve televizyon yayınlarının
düzenlenmesine ve Radyo ve Televizyon Üst Kurulunun kuruluş,
görev, yetki ve sorumluluklarına ilişkin esas ve usulleri
belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2.-
Bu Kanun, her türlü teknik, usul ve araçlarla ve her ne isim
altında olursa olsun elektromanyetik dalga ve diğer yollarla
yurt içine ve dışına yapılan radyo ve televizyon yayınları ile
ilgili hususları kapsar.
Tanımlar
MADDE 3. –(Değişik:
15/05/2002 – 4756/1) Bu Kanunda geçen deyimlerden;
a) Üst Kurul: Radyo ve
Televizyon Üst Kurulunu,
b) Radyo yayını:
Elektromanyetik dalgalar, veri şebekeleri ve diğer yollarla
halkın doğrudan alması maksadıyla yapılan ses yayınlarını,
c) Veri yayını: Radyo ve
televizyon yayını ile birlikte, radyo ve televizyon
programlarıyla ilintili ve radyo ve televizyon programlarından
bağımsız verilerin, elektromanyetik dalgalar, veri şebekeleri ve
diğer yollarla halkın doğrudan alması maksadıyla yapılan
yayınları,
d) Televizyon yayını:
Elektromanyetik dalgalar, veri şebekeleri ve diğer yollarla
halkın doğrudan alması maksadıyla yapılan, hareketli veya sabit
resimlerin (görüntü) sesli veya sessiz kalıcı olmayan
yayınlarını,
e) Elektromanyetik dalga:
Boşlukta veya kablo, cam iletken ve benzeri bir fizikî ortamda
ışık hızı ile yayılan sunî olarak üretilmiş ve manyetik
özellikleri olan dalgayı,
f) TV kanalı: Televizyon ve
veri yayını yapmak üzere bir televizyon vericisinden yayılan
elektromanyetik dalgaların işgal edeceği frekans alanını,
g) Radyo frekansı: Radyo ve
veri yayını yapmak üzere bir radyo vericisinden yayılan
elektromanyetik dalgaların işgal edeceği frekans alanını,
h) Radyo ve televizyon
vericisi: Radyo, televizyon ve veri yayınlarının doğrudan
alınmasına imkân veren yer veya uzaydaki hareketli veya sabit
her türlü verici, aktarıcı, yansıtıcı ve güçlendirici cihaz ve
sistemleri,
ı) Kablolu yayın: Radyo,
televizyon ve veri yayınlarının kablo, cam iletken ve benzeri
bir fizikî ortam üzerinden abonelere ulaştırılmasını sağlayan
yayın türünü,
i) Kapalı devre yayın
sistemi: Ulusal, bölgesel ve yerel yayınlar dışında eğitim,
öğretim, güvenlik ve turizm gibi belirli amaçlar için bir bina
dahilinde veya birbiri ile ilişkili binalar grubunda hedef
kitleye ulaştırmak üzere genellikle kablo ile yapılan radyo,
televizyon ve veri yayınını,
j) Radyo alıcısı: Radyo ve
veri yayınları almaya ve dinlemeye yarayan cihazları,
k) Televizyon alıcısı:
Televizyon ve veri yayınları almaya ve izlemeye yarayan
cihazları,
l) Ulusal yayın: Bütün ülkeye
yapılan radyo, televizyon ve veri yayınını,
m) Bölgesel yayın: Birbirine
komşu en az üç il ve en çok bir coğrafî bölge alanının asgarî
yüzde yetmişine yapılan radyo, televizyon ve veri yayınını,
n) Yerel yayın: Mülkî
taksimat itibarıyla en az bir ilçe (merkez ilçe dahil) veya bir
ilin alanının en az yüzde yetmişine yapılan radyo, televizyon ve
veri yayınını,
o) Ek yayın hizmetleri:
Televizyon yayınlarına tahsis edilen kanal içinde kalmakla
birlikte kullanılmayan bölümler üzerinden, radyo yayınlarında
ise tahsis edilen frekans içinde ek taşıyıcılar aracılığıyla,
televizyon ve radyo program yayınlarıyla birlikte yapılan radyo
veri sistemi (AMDS, RDS), veri yayıncılığı, teleteks ve benzeri
bağımsız hizmetleri,
p) Uydu yayını: Radyo ve
televizyon programlarının yetkili yayıncı veya hizmeti temin
edecek kişi veya kuruluş tarafından şifreli veya şifresiz olarak
uzayda sinyal iletebilen herhangi bir araç vasıtasıyla yapılan
ilk yayını,
r) Yeniden iletim: Yetkili
yayın kuruluşu tarafından kullanılan teknik araç ne olursa
olsun, halkın izlemesi amacıyla yayınlanan radyo ve televizyon
program hizmetlerinin değişiklik yapılmaksızın bütününün veya
bir bölümünün alınmasını ve aynı anda veya daha sonra
iletilmesini,
s) Yayıncı: Kamu tarafından
izlenmesi için radyo, televizyon program ve veri hizmetleri
tertip eden ve ileten veya değişiklik yapılmadan ve tam olarak
üçüncü tarafa iletilmesini sağlayan gerçek veya tüzel kişiyi,
t) Program hizmeti:
Yukarıdaki bentte belirli alanlarda belirli bir yayıncı
tarafından sağlanan ve tek bir hizmet içindeki tüm unsurları,
u) Reklam: Bir ürün veya
hizmetin alım, satım veya kiralanmasını geliştirmek, bir amaç
veya düşünceyi yaymak veya reklamcının istediği başka etkileri
oluşturmak amacıyla, ücret veya benzer bir karşılık ile iletim
zamanında reklamcıya tahsis edilen kamuya yönelik duyuruları,
v)
(Değişik: 03/03/2004 –
5101/4)Eser ve/veya bağlantılı hak sahipleri: Eser, icra,
fonogram ve yapımlar üzerindeki manevi ve mali hakları, 5846
sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ile düzenlenen gerçek veya
tüzel kişileri,
y) Tematik kanal: Haber,
belgesel, spor, müzik ve benzeri türlerde olmak üzere yalnızca
belli bir konuda yayın yapan kanalı,
z) İletişim ortamı: Radyo ve
televizyon programlarının üretildiği merkez çıkışındaki
sinyali herhangi bir teknik kullanarak tek veya birden fazla
radyo ve televizyon yayınını bir arada olarak radyo, televizyon
ve veri dağıtım sistemlerine ileten her nevi ortamı,
İfade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
YAYIN İLKELERİ
Yayın İlkeleri
MADDE 4. – (Değişik:
15/05/2002 – 4756/2) Radyo, televizyon ve veri yayınları,
hukukun üstünlüğüne, Anayasanın genel ilkelerine, temel hak ve
özgürlüklere, millî güvenliğe ve genel ahlâka uygun olarak kamu
hizmeti anlayışı çerçevesinde yapılır. Yayınların Türkçe
yapılması esastır. Ancak, evrensel kültür ve bilim eserlerinin
oluşmasına katkısı olan yabancı dillerin öğretilmesi veya bu
dillerde müzik veya haber iletilmesi amacıyla da yayın
yapılabilir. (Ek:03/08/2002-4771/8 Mülga) (Ek15/07/2003 -4928/14
)Ayrıca kamu ve özel radyo ve televizyon kuruluşlarınca Türk
vatandaşlarının günlük yaşamlarında geleneksel olarak
kullandıkları farklı dil ve lehçelerde de yayın yapılabilir. Bu
yayınlar , Cumhuriyetin Anayasada belirtilen temel
niteliklerine, Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez
bütünlüğüne aykırı olamaz. Bu yayınların yapılmasına ve
denetimine ilişkin usul ve esaslar, Üst Kurulca çıkarılacak
yönetmelikle düzenlenir.
Radyo, televizyon ve veri yayınlarında uyulması gereken yayın
ilkeleri şunlardır:
a) Türkiye Cumhuriyeti Devletinin varlık ve bağımsızlığına,
Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne, Atatürk ilke
ve inkılâplarına aykırı yayın yapılmaması.
b) Toplumu şiddete, teröre, etnik ayrımcılığa sevk eden veya
halkı sınıf, ırk, dil, din, mezhep ve bölge farkı gözeterek kin
ve düşmanlığa tahrik eden veya toplumda nefret duyguları
oluşturan yayınlara imkân verilmemesi.
c) Yayıncılığın, gerek yayın organı, gerekse hisse sahipleri
ve üçüncü derece dahil olmak üzere üçüncü dereceye kadar kan ve
sıhrî hısımları veya bir başka gerçek veya tüzel kişinin haksız
çıkarları doğrultusunda kullanılmaması.
d) İnsanların dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasî düşünce,
felsefî inanç, din, mezhep ve benzeri nedenlerle hiçbir şekilde
kınanmaması ve aşağılanmaması.
e) Yayınların toplumun millî ve manevî değerlerine ve Türk
aile yapısına aykırı olmaması.
f) (Değişik:03/08/2002-4771/8) Özel hayatın gizliliğine
saygılı olunması,
g) Türk millî eğitiminin genel amaçlarının, temel ilkelerinin
ve millî kültürün geliştirilmesi.
h) Türkçenin; özellikleri ve kuralları bozulmadan konuşma
dili olarak kullanılması; millî birlik ve bütünlüğün temel
unsurlarından biri olarak çağdaş kültür, eğitim ve bilim dili
halinde gelişmesinin sağlanması.
ı) Kişilerin manevî şahsiyetlerine eleştiri sınırları
ötesinde saldırıda bulunulmaması, cevap ve düzeltme haklarına
saygılı olunması, soruşturulması basın meslek ilkeleri
çerçevesinde mümkün olan haberlerin soruşturulmaksızın veya
doğruluğuna emin olunmaksızın yayınlanmaması, saklı kalması
kaydıyla verilen bilgilerin kamu yararı ciddî bir biçimde
gerektirmedikçe yayınlanmaması.
j) Yayıncılığın haksız bir amaç ve çıkara alet edilmemesi ve
haksız rekabete yol açılmaması, ilân ve reklam niteliğindeki
yayınların bu niteliklerinin şüpheye yer bırakmayacak şekilde
açıklanması, bir basın organının özel çabalarla yarattığı ürünün
kendi ürünüymüş gibi sunulmaması, ajanslardan veya başka bir
medya kaynağından alınan haberlerin kaynağının belirtilmesine
özen gösterilmesi.
k) Suçlu olduğu yargı kararı ile kesinleşmedikçe hiç kimsenin
suçlu ilân edilmemesi veya suçluymuş gibi gösterilmemesi;
kişileri suç işlemeye yönlendirecek veya korku salacak
yayın yapılmaması.
l)
Haberlerin yayınlanmasında tarafsızlık, gerçeklik ve doğruluk
ilkelerine bağlı olunması; özgürce kanaat oluşumunun
engellenmemesi; haber kaynaklarının kamuoyunun yanıltılmasının
amaçlandığı haller dışında gizliliğinin korunması.
m) Halkı aldatacak, yanıltacak veya haksız rekabete yol
açacak reklam yayınlarına yer verilmemesi.
n) Siyasî partiler ve demokratik gruplar arasında fırsat
eşitliği sağlanması; tek yönlü, taraf tutan yayın yapılmaması;
seçim dönemlerinde belirlenen seçim yasaklarıyla ilgili ilkelere
aykırı davranılmaması.
o) (Değişik: 03/03/2004 – 5101/5) Yayınlarda,eser ve
bağlantılı hak sahiplerini 5846 sayılı Fikir ve Sanat
Eserleri Kanunu ile tanınan hakların ihlâl edilmemesi.
p) Bilgi iletişim telefonları yoluyla yarışma ve benzeri
yöntemlere başvurulmaması ve bunların sonucunda dinleyici ve
seyircilere ikramiye verilmemesi veya ikramiye verilmesine
aracılık edilmemesi, lotarya yapılmaması, bilgi iletişim
telefonları yoluyla yapılacak anket ve kamuoyu yoklamalarının,
hazırlık aşamasından sonuçlarının ilânına kadar noter
nezaretinde gerçekleştirilmesi.
r) Televizyonda bölünür ekran yoluyla ana program ile ilgili
veya ilgisiz bilgiler veren konuları işleyen yayınların
yapılmaması, çerçeveler veya alt yazı tekniği kullanılarak
sürekli yayın yapılmaması, haberde konu ile ilgili olmayan
görüntülerin verilmemesi, haberle benzerlik arz eden
görüntülerin arşiv niteliğinin belirtilmesi.
s) Program hizmetlerinin bütün unsurlarının insan onuruna ve
temel insan haklarına saygılı olması.
t) Yayınların müstehcen olmaması.
u) Kadına, güçsüzlere ve küçüklere karşı şiddetin ve
ayırımcılığın teşvik edilmemesi.
v) (Değişik : 03/08/2002-4771/8) Yayınların şiddet
kullanımını özendirici veya ırkçı nefret duygularını kışkırtıcı
nitelikte olmaması.
y)
Suç örgütlerinin korkutucu ve yıldırıcı özelliklerinin
yansıtılmaması.
z) Gençlerin ve çocukların fiziksel, zihinsel ve ahlakî
gelişimini zedeleyecek türden programların, bunların
seyredebileceği zaman ve saatlerde yayınlanmaması.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
RADYO VE TELEVİZYON ÜST
KURULU
Kuruluş
MADDE 5. - Radyo ve
televizyon faaliyetlerini düzenlemek amacıyla, özerk ve tarafsız
bir kamu tüzelkişiliği niteliğinde Radyo ve Televizyon Üst
Kurulu kurulmuştur.
Üst Kurulun seçimi ve
görev süresi
MADDE 6. – (Değişik:
15/05/2002 – 4756/3)Üst Kurul, en az dört yıllık yüksek öğrenim
görmüş, meslekleriyle ilgili konularda kamu veya özel
kuruluşlarda en az on yıl görev yapmış, meslekî açıdan yeterli
bilgiye, deneyime ve Devlet memuru olma niteliğine sahip, otuz
yaşını doldurmuş kişiler arasından;
a) Siyasî parti
gruplarınca, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlık Divanı
oluşum formülüne göre belirlenecek kontenjan doğrultusunda
gösterilecek ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunca
seçilecek beş, (Ana. Mah. nin 12/06/2002 tarih ve E. 2002/97, K.
2002/9 sayılı kararı ile Y.D)
(Anayasa
Mahkemesi Kararı için tıklayınız)
b) Yükseköğretim Kurumu
Genel Kurulunun, Kurul üyesi olmayan elektrik-elektronik,
iletişim, kültür-sanat ve basın-yayın dallarından göstereceği
dört aday arasından Bakanlar Kurulunca seçilecek iki,
c) En çok sarı basın kartı
sahibi üyesi bulunan iki gazeteciler cemiyeti ile Basın
Konseyinin ortaklaşa göstereceği iki aday arasından Bakanlar
Kurulunca seçilecek bir,
d) (Mülga:
14/07/2004-5218/2)
(Değişik:
14/07/2004-5218/2) Kişiden olmak üzere 8 üyeden oluşur ( fıkrada
yer alan 9 ibaresi 8 olarak değiştirilmiştir).
Üst Kurulun üyelerinin
seçimine ilişkin Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu
kararı ile Bakanlar Kurulu kararı Resmî Gazetede yayımlanır.
Üst Kurul üyelerinin görev
süresi dört yıldır. Üyelerinin görev süresinin bitiminden iki ay
önce kurum ve kuruluşlar veya partiler yeni seçimlerini yaparak
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına veya Bakanlar Kuruluna
bildirir. Herhangi bir sebeple boşalma olması halinde o kişinin
seçildiği usule göre kurum ve kuruluş veya partiler tarafından
adaylar bir ay içinde teklif edilerek Türkiye Büyük Millet
Meclisi Genel Kurulunca veya Bakanlar Kurulunca seçim işlemi
yapılır. Bu şekilde seçilen kişi, yerine seçildiği kişinin görev
süresini tamamlar. Üyenin altmışbeş yaşını doldurması halinde
üyeliği son bulur.
Kurul Başkanı ve Başkan
Vekili
MADDE 7. – (Değişik:
15/05/2002 – 4756/4) Üst Kurul üyeleri, seçim sonuçlarının Resmî
Gazetede yayımlandığı tarihten itibaren onbeş gün içinde
toplanarak kendi aralarından bir başkan ve bir başkan vekili
seçer. Başkanlık süresi iki yıldır. İki yıl sonunda veya
herhangi bir şekilde yenilenme sırasında başkan veya vekilinin
üyeliği sona ererse, üyeler onbeş gün içinde toplanarak yeni
başkan veya vekili için seçim yapar.
Üst Kurul, başkan
tarafından, başkanın bulunmadığı hallerde, başkan vekili
tarafından yönetilir ve temsil edilir.
Başkan, Üst Kurul ile
hizmet birimlerinin uyumlu, verimli, disiplinli ve düzenli bir
biçimde çalışmasını ve Üst Kurulun görevlerini yerine
getirmesini sağlamakla görevlidir.
Başkan veya yokluğunda
vekili, karara bağlanacak gündemi toplantıdan önce belirleyerek
Üst Kurul üyelerine bildirir. Üst Kurul gündemine hâkimdir.
Görev ve Yetkiler
MADDE 8.- Üst Kurulun görev
ve yetkileri şunlardır:
a) (Mülga:
15/05/2002-4756/18)
b) Önşartları yerine getirmiş
müracaatçı kuruluşlara, tarafsızlık ve hakkaniyet ölçüleri
dahilinde yayın izni ve lisans vermek, 16 ncı maddeye uygun
olarak ulusal, bölgesel ve yerel planlamalardaki kanal ve
frekans bandlarının Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu eliyle
kullanılan kanal ve frekans bandları dışında kalanların en az %
50'sinin zaman paylaşımlı ve bölgesel dengelere uygun biçimde
kullanımını gözeterek kanal ve frekans bandları tahsis etmek,
c) Radyo ve televizyon
kuruluşlarına, ulusal, bölgesel ve yerel yayınları için ulusal
kanal ve frekans bandı planlamalarına uygun olarak tahsis edilen
yayın alanlarını kapsayacak verici tesisleri kurma ve işletme
iznini 5.4.1983 tarihli ve 2813 sayılı Telsiz Kanunu hükümlerine
uygun olarak vermek ve tesisin bu Kanun hükümlerine ve tesis
şartlarına uygunluğunu denetlemek,
d) Bu Kanun hükümlerine uygun
olarak radyo ve televizyon kuruluşlarının ulusal ve yerel
yayınlarına imkân verecek, ulusal kanal ve frekans bandı
planında öngörülen radyo ve televizyon vericileri ile sabit veya
hareketli yayın yerleri arasında mevcut telekomünikasyon
şebekesi yanında, uydu aracı ile bağlantı kurabilmeleri amacıyla
ve öngörülen amaçlar için kullanılması kaydıyla uç linkleri
kurabilmesi için 5.4.1983 tarihli ve 2813 sayılı Telsiz Kanunu
hükümlerine uygun şekilde telekomünikasyon tesisler kurma ve
işletme izni vermek ve tesislerin bu Kanunda öngörülen izin
esaslarına uygun olarak işletilmesini denetlemek,
e) Zaman paylaşımlı program
kanallarının tahsisinde bölgesel dengeleri gözeterek,
kuruluşları ülkenin değişik bölgelerinde yayın yapmaya teşvik
etmek,
f) Yurt içinden yayın yapacak
kamu ve özel radyo-televizyon kuruluşlarının yayın izni ve
lisans talebinde bulunabilmek için yerine getirmeleri gerekli
önşartları ve standartları Avrupa Sınır Ötesi Televizyon
Sözleşmesi ilkeleri göz önünde bulundurularak tesbit etmek ve
kamuoyuna duyurmak,
g) Kanal ve frekans bandı
tahsisinde gerekli şartları ve tahsis hakkı alanların yayına
geçme süresini ve radyo ve televizyon istasyonu kuranların
ödeyecekleri yayın izni ve lisans ücretlerini ilgili
yönetmeliklerle belirlemek,
h) Radyo- televizyon yayınlarını
izleme sistemleri kurarak, yayınların 4 üncü maddeye ve bu
alanda Türkiye'nin taraf olduğu milletlerarası andlaşmalara
uygunluğu açılarından denetlenmesini yapmak,
ı) Yayın kuruluşlarının, bu
Kanun hükümlerine aykırı yayın yapması ve tahsis şartlarına
uymaması halinde gerekli müeyyideleri uygulamaya karar vermek,
j) Yurt içinde, yayınların
ulaşamadığı yerlerde, yerel imkânlarla radyo ve televizyon
vericisi kurulmasına izin vermek,
k) Uydu aracılığı ile yurt
içinden veya yurt içine yapılacak yayınların ulusal ve
uluslararası ilke ve esaslara uygunluğunu gözetmek, bu amaçla
diğer ülkelerdeki yetkili kuruluşlarla işbirliği yapmak,
l) şifreli yayınlarla kablolu
radyo ve televizyon tesis ve yayınları ile ilgili kuralları bu
kanundaki ilkeler çerçevesinde ve Posta, Telgraf ve Telefon
İdaresi Genel Müdürlüğünün kablolu radyo ve televizyon
tesislerini atıl bırakmamayı gözeterek belirlemek,
m) Radyo ve televizyon yayınları
ile ilgili olarak kamuoyunda doğan tepki, beğeni ve
hassasiyetleri sürekli olarak izlemek ve gerekli
yönlendirmelerde bulunmak amacıyla gerekli kamuoyu
araştırmalarını yapmak ve yaptırmak,
n) Telsiz Genel Müdürlüğünün
görevleri saklı kalmak kaydıyla, radyo ve televizyon
yayınlarıyla ilgili olan milletlerarası hukuk tüzelkişiliğine
sahip kuruluşlar nezdinde Devlet'i Dışişleri Bakanlığının görev
ve yetkileri saklı kalmak kaydıyla, temsil etmek; radyo ve
televizyon kuruluşlarının doğrudan üyesi bulundukları hariç
olmak üzere, radyo ve televizyon yayıncılığı alanında faaliyet
gösterip milletlerarası hukuk tüzelkişiliğine sahip olmayan
uluslararası kuruluşlarda temsil görevini yerine getirmek ve bu
bent gereğince belirlenen belgelere usulüne göre imza koymak,
o) Radyo ve televizyon konusunda
ilgili kurum ve kuruluşlarla periyodik istişarelerde bulunarak,
kamuoyu eğilimlerini değerlendirmek,
p) Bu Kanun ve Avrupa Sınır
Ötesi Televizyon Sözleşmesi ilkelerine uygun biçimde çalışma ve
faaliyetleri ile ilgili yönetmelik ve diğer düzenlemeleri
hazırlamak.
Yasaklar ve denetim
MADDE 9. – (Değişik:
15/05/2002 – 4756/5) Üst Kurul üyeleri ile üçüncü derece dahil
üçüncü dereceye kadar kan ve sıhrî hısımları, 5846 sayılı Fikir
ve Sanat Eserleri Kanunu hükümleri saklı kalmak kaydıyla, radyo
ve televizyon hizmetleri alanında Üst Kurulun görev ve yetki
alanına giren konularda herhangi bir yüklenme işine giremez,
özel radyo ve televizyon şirketlerinde ve bu şirketlerin
doğrudan veya dolaylı ortaklık bağı bulunan şirketlerde ortak
veya yönetici olamazlar.
Üst Kurul üyeleri, üyelikleri süresince resmî veya özel
başkaca hiçbir görev alamaz, özel veya kamu yayın kuruluşlarının
görev ve yetki alanına giren konularda doğrudan veya dolaylı
olarak taraf olamaz ve bu konularda hiçbir menfaat sağlayamaz,
siyasî partiye üye olamazlar. Amacı sosyal yardım ve eğitim
işlerine yönelmiş derneklerle vakıflardaki görevler ve
kooperatif ortaklığı bu hükmün dışındadır.
Üst Kurul üyeleri,
kendileri veya üçüncü derece dahil üçüncü dereceye kadar kan ve
sıhrî hısımlarıyla ilgili konularda müzakere ve oylamaya
katılamaz.
Yukarıdaki esaslara aykırı
davrananlar görevlerinden çekilmiş sayılır. Bu husus Üst Kurul
tarafından re’sen veya yapılacak müracaatın değerlendirilmesi
sonunda karara bağlanır.
Üst Kurul, Başbakanlık
Yüksek Denetleme Kurulunun denetimine tâbidir.
Üst Kurul
Üyelerinin Teminat ve Mali Hakları
MADDE 10.-Üst
Kurul üyelerine görevleri süresince, 657 sayılı Devlet Memurları
Kanunu ile ek ve değişikliklerine göre en yüksek Devlet
memurunun almakta olduğu aylık (ek gösterge dahil), sosyal
yardımlar ile zam ve tazminatlar ödenir.
Kamu
görevlileri, seçildikleri görev süresince kurumlarından ücretsiz
izinli sayılırlar. Ancak, bu görevde geçecek süre, mesleklerinde
geçmiş ve mümtazen terfi etmiş sayılırlar.
Üst Kurul
üyeliğine seçilenlerin, seçilmeden önce tabi oldukları sosyal
güvenlik kuruluşları ile ilişkileri devam eder. Herhangi bir
sosyal güvenlik kuruluşu ile ilgisi olmayanlar, istekleri
halinde Sosyal Sigortalar Kurumu ile ilişkilendirilir. Emekli
olanların ise emekli aylıklarının ödenmesine devam olunur.
Üst Kurul
üyeleri, seçildikleri görev süresince Kurul'daki görevlerinden
ve seçilerek geldikleri görevlerinden alınamazlar.
Üst Kurul
üyeleri Türk Ceza Kanunu uygulaması bakımından Devlet memuru
sayılırlar.
Üst Kurul
üyeleri, her yıl Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına mal
bildiriminde bulunurlar.
Toplantı ve Karar Yeter
Sayısı
MADDE 11. – (Değişik:
15/05/2002 – 4756/6) Üst Kurul, tam gün esasına göre çalışır,
haftada birden az olmamak üzere en az beş üye ile toplanır ve en
az beş üyenin aynı yönde oyuyla karar alır. Geçerli mazereti
olmaksızın üst üste üç kez toplantıya katılmayan Üst Kurul
üyeleri çekilmiş sayılır.
Mali Kaynaklar ve Bütçe
MADDE 12. – (Değişik:
15/05/2002 – 4756/7) Üst Kurulun gelirleri şunlardır:
a) Özel radyo ve televizyon kuruluşlarından alınacak TV kanal
ve radyo frekansı yıllık tahsis bedelleri.
b) Özel radyo ve
televizyon kuruluşlarının yıllık brüt reklam gelirlerinden % 5
oranında ayrılacak paylar.
c) Gerektiğinde Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığı bütçesinin transfer tertibinde
yer alacak ödenek.
d) Radyo ve televizyon
kuruluşlarına 33 üncü madde uyarınca verilecek idarî para
cezaları.
Özel radyo ve televizyon
kuruluşlarından alınacak yayın izin ve lisans ücretleri Hazineye
gelir kaydedilir.
Üst Kurul, gerektiği
takdirde her yıl için yapacağı işlerin programını hazırlayarak
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı bütçesinden verilmesi
gereken ödenek tutarını Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına sunar.
Üst Kurulun bütçesi ve
kadro cetvelleri Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı bütçesi
ile birlikte Türkiye Büyük Millet Meclisi Plan ve Bütçe
Komisyonunda incelenir ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel
Kurulunda görüşülerek karara bağlanır.
[(Değişik: 30/07/2003 –
4962/19 mülga, 10/07/2004 - 5216/8); (Değişik: 10/07/2004-
5216/8)] Radyo ve Televizyon Üst Kurulunun yıllık bütçesinden
harcanmayan tutarlar yıl sonunda Maliye Bakanlığı Merkez
Saymanlık Müdürlüğü hesabına aktarılır ve bütçeye gelir
kaydedilir. Yurt içinde kültür ve tabiat varlıklarının, yurt
dışında Türk kültür varlıklarının korunması ve ihyası amacıyla
her yıl Kültür ve Turizm Bakanlığı bütçesine bir önceki yıl
bütçeye gelir kaydedilen tutardan az olmamak üzere ayrıca ödenek
konulur. Bu ödenek doğrudan Kültür ve Turizm Bakanlığı Döner
Sermaye İşletmesi Merkez Müdürlüğü hesabına aktarılır.
Radyo ve Televizyon Üst
Kurulu, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine tâbi
değildir. Üst Kurulun alım-satım, kiralama, taşıma ve sair
tedarik işlerine ilişkin işlemleri bir yönetmelik ile
düzenlenir.
Üst Kurul, radyo ve
televizyonların reklam gelirlerinin, aracı kurumların
hesaplarıyla birlikte denetlenmesini Maliye Bakanlığından talep
eder.
Gelir ve cezaların tahsili
MADDE 13. – (Değişik:
15/05/2002 – 4756/8) 12 nci maddenin birinci fıkrasının (b)
bendinde öngörülen reklam gelirlerinden ayrılacak paylar, elde
edildikleri ayı takip eden ayın en geç 20’sinde; (a) bendine
göre ödenecek TV kanal ve radyo frekansı yıllık kira bedeli her
yılın Ocak ayının en geç 20’sinde; 33 üncü maddede belirtilen
idarî para cezaları da cezaların tahakkukunu müteakip ilgili
yayın kuruluşları tarafından ödenir.
Ödemede gecikilmesi
halinde, ilgili yayın kuruluşu uyarılarak yedi gün içinde ödeme
yapması istenir. Yapılacak ihtara rağmen ödeme yapılmaması
halinde, Üst Kurulca ödeme yapılıncaya kadar yayının
durdurulmasına karar verilir. Yukarıdaki fıkrada belirtilen
tarihlerden itibaren iki ay içinde ödeme yapılmazsa, Üst Kurulca
yayın izninin ve lisansın iptaline karar verilir ve ödenmeyen
kurum geliri icra yoluyla tahsil olunur. Gecikilen ödemeler için
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun
hükümleri uygulanır.
Hükümet ile İlişkiler
MADDE 14.- Hükümetin Üst
Kurul ile İlişkileri Başbakan tarafından yürütülür.
Üst Kurulun Teşkilâtı ve
personeli
MADDE 15. – (Değişik:
15/05/2002 – 4756/9) Üst Kurul yardımcı hizmetlerinin
yürütülmesinde Başkana yardımcı olmak amacıyla bir Genel
Sekreter atanır. Genel Sekreterin en az dört yıllık
yükseköğrenim mezunu, otuz yaşını doldurmuş, Devlet
memuriyetinde veya ihtisas dalında on yıllık meslekî tecrübeye
ve Devlet memuriyeti için aranan koşullara sahip olması şarttır.
Ana hizmet birimleri, Üst
Kurul Başkanına bağlı, Hukuk Müşavirliği, Teftiş Kurulu
Başkanlığı, Savunma Sekreterliği, İzleme ve Değerlendirme
Dairesi Başkanlığı, Kamuoyu, Yayın Araştırmaları ve Ölçme
Dairesi Başkanlığı, İzin ve Tahsisler Dairesi Başkanlığı,
Uluslararası İlişkiler Dairesi Başkanlığı, Araştırma ve
Geliştirme Dairesi Başkanlığından teşekkül eder.
Yardımcı hizmet birimleri,
Genel Sekretere bağlı, Personel Dairesi Başkanlığı, Eğitim
Dairesi Başkanlığı, İdarî ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı ve
Teknik Hizmetler Dairesi Başkanlığıdır.
Daire başkanlıkları,
yeteri kadar uzman istihdam eder ve uzmanlık esasına göre
çalışır.. (Değişik: 15.07.2003 -4928 /16 )Mahalli yayınları
izlemek için gerekli görülen yerlerde halen mevcut kadrolarla
bölge teşkilatı kurabilir.
Daire başkanları ile daha
üst düzeydeki görevliler Kurul Başkanının önerisi ve Üst Kurulun
kararı ile atanır.
Üst Kurul personelinin
özlük hakları, çalışma usul ve esasları ile personelle ilgili
diğer hususlar Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu personel rejimine
tabidir.
Üst Kurulun çalışma usul
ve esasları ile teşkilâtı ve atama usulleri, bu Kanuna uygun
olarak Üst Kurul tarafından çıkarılacak yönetmeliklerle
belirlenir.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
KANAL VE FREKANS BANDI TAHSİSİ,
YAYINLARIN
DÜZENLENMESİ VE REKLAMLAR
Kanal ve
Frekans Bandı Tahsisi Yetkisi
MADDE 16.-
2813 Sayılı Telsiz Kanununun diğer hükümleri saklı kalmak
kaydıyla, kamu ve tüm özel radyo ve televizyon kuruluşlarına
kanal ve frekans bandı tahsisi ile yayın izni ve lisansı vermek
ve bu tahsis ve izni iptal etmek yetkisi, münhasıran Üst Kurula
aittir.
Kanal ve Frekans Bandı Tahsisi
MADDE 17.- Ulusal
kanal ve frekans bandı planlamasındaki kanal ve frekans
bandlarını dörtte biri Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumuna
tahsis edilir. Kanal sayısı üçten, frekans bandı sayısı dörtten
az olamaz. Bu kanalların birinden Türkiye Büyük Millet Meclisi
faaliyetleri yansıtılır. Hangi faaliyetlerin ne ölçüde
yayınlanacağına Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı karar
verir.
Geriye kalan ulusal, bölgesel ve yerel kanal ve
frekans bandlarının yarısı tam gün üzerinden, diğer yarısı ise
istek halinde zaman paylaşımlı ve gerekirse dönüşümlü olarak
tahsis edilir.
Tahsis süresi beş yılı aşamaz.
Özel Radyo ve Televizyon Kuruluşlarının
Yükümlülüğü
MADDE 18.- Üst
Kurulun ulusal yayın izni verdiği kuruluşlar izin tarihinden
itibaren en geç ikinci yıl sonunda Türkiye alanının % 70'ine
yayınlarını ulaştırmak ve haftada asgari seksen saat yayın
yapmak mecburiyetindedirler.
Reklamlar
MADDE 19.- Bütün
reklamlar adil ve dürüst olacak, yanıltıcı ve tüketicinin
çıkarlarına zara verecek nitelikte olmayacak, çocuklara yönelik
veya içinde çocukların kullanıldığı reklamlarda, onların
yararlarına zarar verecek unsurlar bulunmayacak, çocukların özel
duyguları gözönünde tutulacaktır.
Reklamcı, programların içeriğine herhangi bir
müdahalede bulunamaz.
Reklamlar günlük yayın süresinin % 15'ini
geçemeyecektir. Ancak, ürünlerin alımının, satımının,
kiralanmasının veya hizmetlerin topluma doğrudan sunulmasını
sağlamak üzere bu oran spot reklamların % 15'ini aşmaması
kaydıyla % 20'ye çıkarılabilir. Bir saatlik yayın içerisinde
spot reklamlara ayrılan süre % 20'yi aşamaz.
Ürünlerin alımını, satımını, kiralamasını veya
hizmetleri halka doğrudan sunan türdeki reklamların yayını günde
bir saati geçemez.
Reklamların Biçimi ve Sunuluşu
MADDE 20.- Reklamlar
program hizmetinin diğer unsurlardan açıkca ve kolaylıkla
ayırdedilebilecek ve görsel ve işitsel bakımından ayrılığı fark
edecek biçimde düzenlenecek, bilinçaltı ile algılanan reklamlara
izin verilmeyecektir.
Haber veya güncel programları düzenli olarak
sunan kişilerin görüntü ve seslerine reklamlarda yer
verilmeyecektir.
Reklamların Yerleştirilmesi
MADDE 21.- Reklamlar
program arasına yerleştirilir. Programın bütünlüğü, değeri ve
hak sahiplerinin hakları zedelenmeyecek biçimde bir program
içine de yerleştirilebilir.
Birbirinden bağımsız bölümleri olan programlarda
veya spor programları ile benzer yapıda aralar içeren olay ve
gösteri programlarında, sadece bölüm veya devre aralarına
yerleştirilebilir. Reklamlar arasında en az yirmi dakika süre
bulunmalıdır.
Konulu filmlerin veya televizyon filmlerinin
(diziler, eğlence programları ve belgeseller hariç) süreleri
kırkbeş dakikadan fazla olması halinde, her kırkbeş dakikalık
süre sonunda bir kez olmak üzere reklam için kesinti
yapılabilir. Film kırkbeş dakikadan fazla ise kırkbeş dakikadan
sonraki zamanda her yirmi dakika aralıkla reklam
yerleştirilebilir.
Hiçbir dini tören yayınına reklam alınamaz.
Haber bültenleri, güncel programlar, çocuk programları otuz
dakikadan kısa oldukları takdirde reklamla kesilemezler.
Her türlü yayında gizli reklam yapılması
yasaktır.
Belirli Ürünlerin Reklamları
MADDE 22.- Alkol ve
tütün ürünleri reklamlarına izin verilemez. Reçete ile satışına
izin verilen ilaç ve tedavilerin reklamı yapılamaz. Diğer ilaç
ve tedavilerin reklamları dürüst, gerçeği yansıtan ve
doğrulanması mümkün unsurlardan oluşacak ve ferdin zarardan
korunması gereklerine uygun olacaktır.
Program Desteklenmesi
MADDE 23.- Bir
program veya dizi tamamen veya kısmen mali destek görmüşse, bu
husus programın başında ve/veya sonunda uygun ibarelerle
belirtilir.
Destekleyin taraflar, programın içeriğine ve
yayınlanış biçimine, yayıncının sorumluluğunu ve bağımsızlığını
etkileyecek hiçbir müdahalede bulunamazlar.
Destekleyen programlarda, destek verene veya
üçüncü bir kişiye ait mal ve hizmetlere atıfta bulunulması ve
bunların alınması, satılması ve kiralanması teşvik
edilmeyecektir.
Programlar yirmiikinci maddede yasaklanmış olan
mal ve hizmetlerin üretimi veya satışıyla iştigal eden özel veya
tüzelkişilerce desteklenemez.
Haber ve güncel programlarda mali desteğe izin
verilemez.
Telekomünikasyon Kurumunun yükümlülüğü
MADDE
24. – (Değişik: 15/05/2002 – 4756/10) Türkiye’de ulusal,
bölgesel ve yerel çapta TV kanal ve radyo frekans plânları ile
radyo ve televizyon yayınlarına esas olan frekans bantları ile
ilgili çalışmalar yapma yetkisi, 2813 sayılı Telsiz Kanunu
uyarınca Telekomünikasyon Kurumuna aittir.
Telekomünikasyon Kurumu, 2813 sayılı Telsiz Kanununa uygun
olarak Radyo ve Televizyon Üst Kurulu, Türkiye Radyo-Televizyon
Kurumu, Türk Telekomünikasyon Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü ve
diğer ilgili kurum ve kuruluşlar ile işbirliği yaparak
hazırlayacağı ulusal, bölgesel ve yerel çaptaki plânları
Haberleşme Yüksek Kurulunun onayına sunar.
Haberleşme Yüksek Kurulu, hazırlanan plânı aynen
onaylayabileceği gibi lüzum gördüğü değişikliklerin yapılmasını
talep edebilir. Türkiye Radyo-Televizyon Kurumuna ait radyo ve
televizyonlar ile Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü bünyesinde
yayın yapan Meteoroloji Radyosu, Emniyet Genel Müdürlüğü
bünyesinde yayın yapan Polis Radyosuna ulusal, bölgesel ve
yerel, radyo-televizyon bölümleri bulunan iletişim fakültelerine
yerel bazda frekanslar ve kanallar ücretsiz olarak tahsis
edilir. Kalan televizyon kanal ve radyo frekansları, belli bir
plân dahilinde özel kuruluşlara kullandırılmak üzere Üst Kurulca
ihaleye çıkarılır. Televizyon kanal ve radyo frekanslarının ne
kadarının hangi takvime göre ihaleye çıkarılacağına ilişkin plân
Haberleşme Yüksek Kurulu tarafından saptanarak bu çerçevede
ihaleye çıkarılmak üzere Üst Kurula bildirilir.
Türkiye
Radyo-Televizyon Kurumuna tahsis edilen TV kanallarından biri
olan TRT 3’ten TBMM TV aracılığıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi
faaliyetleri, bir diğer kanaldan da açıköğretim yayınları
yansıtılır. Türkiye Büyük Millet Meclisi faaliyetlerinin hangi
ölçüde yansıtılacağına Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı,
açıköğretim yayınları için ise eğitim programlarını hazırlamakla
yükümlü kurumlar Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu ile birlikte
karar verir. Yayın ile ilgili diğer hususlar Türkiye Büyük
Millet Meclisi Başkanlığı ile Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu
arasında bir protokolle belirlenir. Açıköğretim ve TBMM TV
yayınlarından ücret alınmaz.
Telekomünikasyon Kurumu, Üst Kurulun bildireceği ve bu Kanun
hükümlerine uygun olarak TV kanal ve radyo frekansı tahsis
edilip, kablosuz radyo ve televizyon yayın izni ve lisansı
verilen kuruluşlara TV kanal ve radyo frekans tahsislerini
uygular, ulusal ve uluslararası alanda tescil ettirir.
Ulusal
ve uluslararası hava ve deniz seyrüsefer sistemlerine radyo ve
televizyon sistemlerinden zararlı enterferanslar gelmesi
halinde, Telekomünikasyon Kurumu can ve mal güvenliğini
tehlikeye düşürmemek amacıyla enterferansa sebep olan vericileri
geçici olarak kapatarak mühürler ve sorumlular hakkında Türk
Ceza Kanununun 391 inci maddesi hükmü uygulanır. Yapılan
işler aynı zamanda Üst Kurula bildirilir.
Haberleşme
Yüksek Kurulu, 2813 sayılı Telsiz Kanunu gereğince Üst Kurul,
Türk Telekomünikasyon Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü, Türkiye
Radyo-Televizyon Kurumu ve Telekomünikasyon Kurumu arasındaki
koordinasyonun yanı sıra konuyla ilgili olarak Üst Kurula
verilmiş görevlerin takibini de yürütür.
Yayınların
Men Edilmesi
MADDE 25.-
Yargı kararları saklı kalmak kaydıyla yayınlar önceden
denetlenemez ve durdurulamaz. Ancak, milli güvenliğin açıkca
gerekli kıldığı hallerde yahut kamu düzeninin ciddi şekilde
bozulması kuvvetle ihtimal dahilinde ise Başbakan veya
görevlendireceği bakan yayını durdurabilir.
Radyo ve
televizyon kuruluşları, Cumhurbaşkanının veya Hükümetin; milli
güvenliğin, kamu düzeninin, genel sağlığın ve genel ahlakın
gerekleriyle ilgili bildirilerini yayınlamakla yükümlüdür.
Yukarıdaki
fıkralar uyarınca alınacak icrai, idari kararlar aleyhine
açılacak iptal davaları doğrudan doğruya Danıştay'da açılır.
Danıştay bu davalara öncelikle bakar ve öncelikle karara bağlar.
Yürütmeyi durdurma talepleri hakkında 48 saat içerisinde karar
verir.
Yeniden
iletim
MADDE
26. – (Değişik: 15/05/2002 – 4756/11).
(Değişik
birinci fıkra: 03/08/2002-4771/8) Bu Kanuna aykırı olmamak
kaydıyla, yayınların iletim ve yeniden iletimi serbesttir.
Yeniden iletime ilişkin usul ve esaslar, Üst Kurulca çıkarılacak
yönetmelikle düzenlenir.
Yeniden
iletimi yapılan yayınlarla ilgili olarak Üst Kurula bilgi
verilir.
İletim
ve yeniden iletim yoluyla yapılan yayınlar hakkında, 25 ve 33
üncü madde hükümleri saklıdır.
Seçimlerde
Siyasi Partilerin Yayınları
MADDE 27.-
Seçim dönemlerindeki yayınlar, kanunla Yüksek Seçim Kuruluna
verilen yetkiler çerçevesinde Yüksek Seçim Kurulu tarafından
düzenlenir.
Üst Kurul,
seçim dönemlerindeki yayınlarını Yüksek Seçim Kurulunun
kararları doğrultusunda denetler.
Düzeltme ve
Cevap Hakkı
MADDE 28.-
Gerçek ve tüzelkişilerin kişilik haklarına saldırı teşkil eden
yayınlar ile gerçeğe aykırı olduğu iddia edilen yayınlara karşı
cevap ve düzeltme hakkı tanınması için ilgililer yargı yoluna
başvurabilirler.
Yayın
kuruluşları yaptıkları her yayının bandını bir yıl muhafazaya
mecburdur. İlgili dava açmaya esas olmak üzere, yazılı olarak
Üst Kurula başvurarak yayın bandından ücretini ödeyerek bir
kopya isteyebilir.
Yargıya
yapılan başvuru üzerine yargı gerekli incelemeyi yapar. Başvuru
yerinde görülürse düzeltme ve cevap, saldırı teşkil eden veya
gerçeğe aykırı yayının yapıldığı ayni saatte, aynı program
içinde yayınlanır. Yayın süresi ve şeklini halin icabına ve
delillere göre hakim takdir eder.
Kişilerin
yargıya başvurmaları yayından itibaren 10 gün içinde yapılır.
Mahkeme 3 gün içinde karar verir. Verilen karara karşı tebliğden
itibaren 3 gün içinde bir üst mahkemeye itraz edilebilir. Üst
mahkeme 3 gün içinde karar verir. Verilen karar kesindir.
Mahkeme kararı
ilgili kuruluşa tebliğ edildiğinin ertesi günü yayın yapılır.
(Değişik
: 15/05/2002-4756/12) Yayını yapmayan veya karara uygun şekilde
yapmayan veya geciktiren kuruluşun yayınlarından sorumlu en üst
yöneticisi ile kuruluşun sahibi olan anonim şirketin yönetim
kurulu başkanına otuz milyar liradan doksan milyar liraya kadar
ağır para cezası verilir. Ayrıca, kuruluşa Üst Kurulca eylemin
ağırlığına göre üç aya kadar gelir getirici yayın yapma yasağı
verilebilir. İkinci kez tekrarı halinde yayın izni iptal edilir
ve en yüksek para cezasına hükmolunur. Bu cezalar ertelenemez.
Hangi yayınların gelir getirici yayınlar olduğu Üst Kurul
tarafından belirlenir.
Yetkili ve
görevli mahkeme ulusal yayın yapan kuruluşlar için Ankara Sulh
Ceza Mahkemesi, bölgesel ve yerel yayın yapan kuruluşlar için
başvuru sahibinin ikametgâhı sulh ceza mahkemesidir.
(Değişik : 15/05/2002-4756/12) Gerçek ve tüzel kişilerin ayrıca
genel hükümlere göre ilgili yayın kuruluşuna karşı tazminat
davası açma hakkı saklıdır. Yayın kuruluşu ile birlikte şirketin
yönetim kurulu başkanı da müştereken ve müteselsilen sorumludur.
Zarar doğurucu fiilin işlenmesinden sonra yayın kuruluşunun
devredilmesi, başka bir kuruluşla birleşmesi veya sahibi olan
şirketin herhangi bir surette değişmesi halinde yayın kuruluşunu
devralan, birleşen ve her ne suretle olursa olsun yayın
kuruluşunun sahibi veya hissedarı olan şirket ve şirketin
yönetim kurulu başkanı da bu fiil nedeniyle hükmedilen
tazminattan yayın kuruluşu ile birlikte müştereken ve
müteselsilen sorumludur. Tazminat talebinin haklı görülmesi
halinde tazminat miktarı, on milyar liradan az olmamak üzere
fiilin ağırlık derecesine göre belirlenir. On milyar liralık alt
sınır her yıl Maliye Bakanlığınca ilân edilen yeniden değerleme
oranında artırılır. Bu maddeye göre açılacak manevi tazminat
davalarında hâkim tensip kararı ile birlikte bilirkişiyi de
tayin eder ve davayı en geç altı ay içinde karara bağlar.
(Ana. Mah. nin 12/06/2002 tarih ve E. 2002/97, K. 2002/9 sayılı.
kararı ile Y.D.)
(Anayasa
Mahkemesi Kararı için tıklayınız)
(
15/05/2002-4756/12 Ek ) Bu maddeye göre açılan davalarda
tazminata hükmedilmesi halinde, bankalarca uygulanan en yüksek
işletme kredisi faizi üzerinden temerrüt faizine de hükmedilir.
BEŞİNCİ
BÖLÜM
ÖZEL RADYO VE TELEVİZYON
KURULUŞLARI
Kuruluş ve
Hisse Oranları
MADDE
29. – (Değişik: 15/05/2002-4756/13) Radyo ve televizyon yayın
izni verilen veya verilecek anonim şirketlerin hisse oranları ve
şirket yapısıyla ilgili uyulması gereken diğer hususlar
şunlardır:
a) Siyasî partiler,
dernekler, sendikalar, meslek kuruluşları, kooperatifler,
vakıflar, mahallî idareler ile bunlar tarafından kurulan veya
bunların ortak oldukları şirketler, iş ortakları, birlikler ile
üretim, yatırım, ihracat, ithalat, pazarlama ve finans kurum ve
kuruluşlarına radyo ve televizyon yayın izni verilmez; bu
kuruluşlar radyo ve televizyon yayın izni almış şirketlere ortak
olamazlar.
b) Bu
Kanuna göre radyo ve televizyon yayın izni, Türk Ticaret Kanunu
hükümlerine göre sadece radyo ve televizyon yayıncılığı,
haberleşme, eğitim, kültür ve sanat amacıyla kurulmuş anonim
şirketlere verilir. Aynı şirket ancak bir radyo ve bir
televizyon işletmesi kurabilir.
c) Özel
radyo ve yayın kuruluşlarının hisseleri nama yazılı olmak
zorundadır. Bu şirketlerde herhangi bir kişi lehine intifa
senedi ihdas edilemez.
d) Üst
Kurul tarafından düzenlenecek yönetmeliğe uygun olarak her yıl
yapılacak yıllık ortalama izlenme oranı ölçümlerine göre yıllık
ortalama izlenme veya dinlenme oranı % 20’yi geçen bir
televizyon veya radyo kuruluşunda bir gerçek veya tüzel kişinin
veya bir sermaye grubunun sermaye payı % 50’yi geçemez. Gerçek
kişinin hisselerinin hesaplanmasında üçüncü derece dahil olmak
üzere üçüncü dereceye kadar kan ve sıhrî hısımlara ait hisseler
de aynı kişiye aitmiş gibi hesaplanır. (Ana. Mah. nin 12/06/2002
tarih ve E. 2002/97, K. 2002/9 sayılı kararı ile Y.D)
(Anayasa
Mahkemesi Kararı için tıklayınız)
e) Bir
gerçek veya tüzel kişi veya bir sermaye grubu % 50’den fazla
hissesine sahip olduğu bir televizyon veya radyonun yıllık
ortalama izlenme veya dinlenme payı % 20’yi geçerse Üst Kurul
tarafından yapılan bildirimden itibaren doksan gün içinde,
ortağı bulunduğu televizyon veya radyodaki hisselerinin bir
bölümünü halka arz ederek veya bir kısım hisselerini
satarak, sermaye payını % 50’nin altına indirir. Yıllık izlenme
veya dinlenme oranının aşımı birden fazla televizyon ve
radyodaki hisselerin toplamı nedeniyle meydana gelmişse, bu
oranı % 50’nin altına indirecek biçimde yeterli sayıda şirketi
satar. Bu yükümlülüğün ihlâli durumunda kuruluşun yayın izni
iptal edilir. (Ana. Mah. nin 12/06/2002 tarih ve E. 2002/97, K.
2002/9 sayılı kararı ile Y.D)
(Anayasa
Mahkemesi Kararı için tıklayınız)
f)
Ulusal izlenme oranları, Üst Kurul tarafından her takvim yılı
için tespit edilir ve o yılı izleyen Ocak ayı içinde açıklanır.
g) Özel
radyo ve televizyon yayın kuruluşlarının hisse senetlerinin
halka arzında 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa göre Sermaye
Piyasası Kurulundan izin almadan önce Üst Kurulun onayının
alınması şarttır.
h) Bir
özel radyo ve televizyon yayın kuruluşunda yabancı sermayenin
payı ödenmiş sermayenin % 25’ini geçemez.
ı) Bir
özel radyo ve televizyon yayın kuruluşunda ortak olan gerçek
veya tüzel yabancı kişi bir başka radyo ve televizyon kuruluşuna
ortak olamaz.
i) Yerli
veya yabancı hissedarlar hiçbir şekilde imtiyazlı hisse senedine
sahip olamazlar.
j) Radyo
ve televizyon yayını izni verilen bir anonim şirketin hisse
devirleri, devir tarihinden itibaren bir ay içinde, ortakların
ad ve soyadları ile şirketin devri sonucunda oluşan ortaklık
yapısı ve oy payları hakkındaki bilgilerle Üst Kurula
bildirilir. Bu şirketlerin bir başka şirkete devri, bir başka
şirketin devralınması, bir başka şirketle birleşme işlemlerinden
önce, Üst Kuruldan gerekli bilgi ve belgelerle izin alınması
zorunludur. Bu işlemler sonucunda şirket yapısında bu Kanun
hükümlerinde öngörülen hususlara aykırılık oluştuğu takdirde Üst
Kurulun vereceği süre zarfında bu aykırılık giderilmek
zorundadır. Aksi halde yayın izni iptal edilir.
k) Radyo
ve televizyon yayın izni verilen veya verilecek anonim
şirketlerde bulunması gereken diğer asgarî idarî, malî ve teknik
şartlarla yayın alanı, yayın saat ve süreleri ile ilgili
esaslar her yıl Üst Kurul tarafından tespit olunur. Şirketler
yapılarını verilen süre içinde tespit olunan şartlara uydurmak
zorundadır. Aksi halde yayın izni iptal edilir.
l) Radyo
ve televizyon yayın kuruluşları, yayın izninin verilmesinden
sonra da esas sözleşmelerine bu Kanundaki esaslara aykırı
hükümler koyamazlar; iştigal konularına, radyo ve televizyon
yayıncılığı ile bağdaşmayan faaliyetleri dahil edemezler.
m) Yurt
dışından Türkiye’ye yönelik yayın yapan radyo ve televizyon
kuruluşlarına kanal, frekans ve kablo kapasitesi tahsis
edilemez. Bunlara Türkiye’de vergi mükellefi olanlar tarafından
verilen reklam ve ilân bedelleri vergi matrahlarından düşülemez.
Ancak, uydu platformu ve kablo sisteminden iletilen ve
yurt dışından yapılan yabancı kaynaklı yayınların Türkçe
seslendirilmelerine, birkaç dilden aynı anda yayın yapılmasına
ve Türkçe reklam girişine olanak tanınır. Türkçe reklam girişi
yapılan yayınlar için Üst Kurulun ilgili reklam yönetmeliği
uygulanır.
Özel Radyo
ve Televizyon Kuruluşlarının Yapısı
MADDE 30.-
Özel Radyo ve Televizyon Kuruluşlarının uyması gerekli asgari
idari, mali ve teknik şartları ile yayın alanı, yayın saat ve
süreleriyle ilgili esaslar Radyo ve Televizyon Üst Kurulu
tarafından tespit edilir.
Program
hizmetinin içeriği ve yeni yayın tekniklerinin kullanımı
MADDE
31. – (Değişik: 15/05/2002-4756/14) Radyo ve televizyon
kuruluşları, yayınlarında belli oran ve saatlerde eğitim,
kültür, Türk halk ve Türk sanat müziği programlarına yer vermek
zorundadırlar. Bu programların tür ve oranlarıyla ilgili esaslar
Üst Kurul tarafından tespit edilir. Tematik kanallar, bu
zorunluluktan muaf tutulur. Tematik yayın yapmak isteyen
kuruluşlar, başvuru sırasında bu hususu belirtir. Bu kanallar,
Üst Kurulun izni olmadan yayın türünü değiştiremez. Tematik
kanallarla ilgili usul ve esaslar Üst Kurulca belirlenir.
Her
türlü teknoloji ile ve her tür iletişim ortamında yapılacak
yayın ve hizmetlerin usul ve esasları, Haberleşme Yüksek
Kurulunun belirleyeceği strateji çerçevesinde Üst Kurulca
tespit edilip, Haberleşme Yüksek Kurulunun onayına sunulur. Bu
yayın ve hizmetlerin mevzuata uygunluğu Üst Kurulca denetlenir.
Seçim
dönemlerinde yayınlar
MADDE
32. – (Değişik: 15/05/2002-4756/15) Seçim dönemlerindeki
yayınlara ilişkin usul ve esaslar kanunla Yüksek Seçim Kuruluna
verilen yetkiler çerçevesinde Yüksek Seçim Kurulu tarafından
düzenlenir.
Üst
Kurul, radyo ve televizyon yayın kuruluşlarının seçim
dönemlerindeki yayınlarını Yüksek Seçim Kurulunun kararları
doğrultusunda izler, denetler ve değerlendirir.
Seçimlerde oy verme gününden
önceki (yedinci günden itibaren Mülga)( Ek 15.07.2003 -4928
/16) yirmi dört saat içinde her türlü haber, röportaj gibi
programlar veya reklamlar yoluyla kamuoyu araştırmaları,
anketler, tahminler, bilgi iletişim telefonları yoluyla mini
referandum gibi adlarla siyasî bir partinin veya adayın lehinde
veya aleyhinde veya vatandaşın oyunu etkileyecek yayınlarda
bulunulmasına izin verilemez. Bu yasaklara uymayanlar yayın
ilkelerini ihlâl etmiş sayılırlar.
298
sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında
Kanunun 149/A maddesinde düzenlenen hükümler, Yüksek Seçim
Kurulu kararlarını müteakip Üst Kurulca yerine getirilir.
ALTINCI
BÖLÜM
MÜEYYİDELER
Uyarı,
para cezası, durdurma ve iptal
MADDE
33. – (Değişik: 15/05/2002-4756/16) Üst Kurul, öngördüğü
yükümlülükleri yerine getirmeyen, izin şartlarını ihlâl eden,
yayın ilkelerine ve bu Kanunda belirtilen diğer esaslara aykırı
yayın yapan özel radyo ve televizyon kuruluşlarını uyarır veya
aynı yayın kuşağında açık şekilde özür dilemesini ister. Bu
talebe uyulmaması veya aykırılığın tekrarı halinde ihlâle konu
olan programın yayını, bir ilâ oniki kez arasında durdurulur. Bu
süre içinde programın yapımcısı ve varsa sunucusu hiçbir ad
altında başka bir program yapamaz. Yayını durdurulan
programların yerine, aynı yayın kuşağında ve reklamsız olarak,
ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına Üst Kurulca hazırlattırılacak
eğitim, kültür, trafik, kadın ve çocuk hakları, gençlerin
fiziksel ve ahlakî gelişimi, uyuşturucu ve zararlı
alışkanlıklarla mücadele, Türk dilinin güzel kullanımı ve çevre
eğitimi konularında programlar yayınlanır.
Aykırılığın tekrarı halinde;
a)
Ulusal düzeyde yayın yapan kuruluşlara, ihlâlin ağırlığına göre,
yüzyirmibeş milyar liradan az olmamak kaydıyla ikiyüzelli milyar
liraya kadar,
b)Yerel,
bölgesel ve kablo ortamından yayın yapan kuruluşlara;
1.
Kapsadığı yayın alanı itibariyle, bir milyondan fazla nüfusa
ulaşan il ve ilçelere yayın yapanlara, ihlâlin ağırlığına göre,
altmış milyar liradan az olmamak kaydıyla yüz milyar liraya
kadar,
2.
Kapsadığı yayın alanı itibariyle, beşyüz bin ilâ bir milyon
arasında nüfusa ulaşan il ve ilçelere yayın yapanlara ihlâlin
ağırlığına göre, otuz milyar liradan az olmamak kaydıyla altmış
milyar liraya kadar,
3.
Kapsadığı yayın alanı itibariyle, ikiyüzelli bin ilâ beşyüz bin
arasında nüfusa ulaşan il ve ilçelere yayın yapanlara, ihlâlin
ağırlığına göre, yirmi milyar liradan az olmamak kaydıyla kırk
milyar liraya kadar,
4.
Kapsadığı yayın alanı itibariyle, ikiyüzellibinden az nüfusa
ulaşan il ve ilçelere yayın yapanlara, ihlâlin ağırlığına göre,
beş milyar liradan az olmamak kaydıyla on milyar liraya kadar,
c) Radyo
yayınları için yukarıdaki miktarların yarısı kadar,
İdarî
para cezası uygulanır.
Bu
maddedeki para cezaları, her yıl Maliye Bakanlığınca ilân edilen
yeniden değerleme oranında artırılır.
İhlâlin,
ihlâl tarihinden itibaren, takip eden bir yıl içinde tekrarı
halinde bu idarî para cezaları yüzde elli oranında artırılır.
İhlâlin, ihlâl tarihinden itibaren takip eden bir yıl içinde
üçüncü kez tekrarında ihlâlin ağırlığına göre izin uygulaması
bir yıla kadar geçici olarak durdurulur.
4 üncü
maddenin ikinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerindeki
ilkelere aykırı yayın yapılması halinde uyarı yapılmaz ve yayın
kuruluşunun yayını bir ay durdurulur. İhlâlin tekrarı halinde
yayın süresiz olarak durdurulur ve yayın lisans izni iptal
edilir.
Yayın
izninin verilmesi için gerekli şartlardan birini kaybeden veya
şartların uygunluğunu hile ile elde eden kuruluşların yayın
lisans izni iptal edilir.
Uyarı
cezasını gerektiren haller dışındaki ihlâllerde ilgili tarafın
savunması alınır.
Cezaların uygulanış usulleri ile gerekçeli olarak kamuoyuna
duyuruluş şekli yönetmelikle belirlenir.
Cezalar ve
Müsadere
MADDE 34.-
Bu Kanunda belirtilen istisnalar dışında, Üst Kuruldan izin
almadan radyo ve televizyon yayını yapan ya da izni Üst Kurul
tarafından geçici ya da sürekli iptal edilmesine rağmen yayında
bulunan kişi veya kuruluşların sahip ve yöneticilerine fiilleri
başka bir suç oluştursa bile fiilin ağırlığına göre altı aydan
iki yıla kadar hapis cezası ve yüz milyon Türk lirasından on
milyar Türk lirasına kadar para cezası verilir. 3506 Sayılı
Kanun hükümleri saklıdır. Ayrıca, tüm yayın cihazları 1.3.1926
tarihli ve 765 sayılı Türk Ceza Kanununun 36 ıncı maddesine göre
müsadere edilir.
Yayın
bantlarını bir yıl süre ile muhafaza etmeyen ve bu süre
içerisinde Cumhuriyet Savcılığınca istenmesine rağmen sesli ve
görüntülü olarak teslim etmeyen yayın kuruluşlarının sahip veya
yöneticileri, bir yıldan beş yıla kadar ağır hapis ve yüz milyon
liradan bir milyar liraya kadar ağır para cezasıyla
cezalandırılır. Ayrıca bir aydan üç aya kadar yayınların
durdurulmasına da karar verilir.
Türkiye
Radyo ve Televizyon Kurumunun Yükümlülüğü
MADDE 35.-
(Mülga: 15/05/2002 - 4756/18)
YEDİNCİ BÖLÜM
ÇEŞİTLİ
HÜKÜMLER
Türkiye Radyo ve Televizyon
Yüksek Kurulu
MADDE 36.-
2954 sayılı Türkiye Radyo ve Televizyon Kanununun Radyo ve
Televizyon Yüksek Kuruluna ilişkin hükümleri Üst Kurulun göreve
başlaması ile birlikte yürürlükten kalkar ve Yüksek Kurulun
görevi sona erer. Görevi sona eren Yüksek Kurulun Türkiye Radyo
ve Televizyon Kurumu Genel Müdürü ve Yönetim Kurulu üyelerinin
atanmasına ilişkin yetkileri Üst Kurula ve iş bu Kanun gereğince
Üst Kurula geçenler dışındaki diğer yetkileri Türkiye Radyo ve
Televizyon Kurumu Yönetim Kuruluna devredilir.
Radyo-Televizyon KuruluşlarıncaYayınlanan ve/veya İletilen Eser,
Fonogram ve Yapımların Kullanımına İlişkinEsaslar
MADDE 37.(Değişik
madde ve başlığı: 03/03/2004 – 5101/6) Radyo-
Televizyon kuruluşlarıncayayınlanan ve/veya iletilen eser,
fonogram ve yapımların kullanabilmek için,eser sahipleri,
bağlantılı hak sahipleri, veya bu kişilerin üyesi
olduklarımeslek birlikleri ile izin almak üzere sözleşme
yaparlar ve bu sözleşme ilebelirlenen mali hak bedellerini
öderler . Bu sözleşme ve ödemeler,5846 sayılı Fikir ve Sanat
Eserleri Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde yapılır. Bu
madde hükümlerin ihlal eden yayın kuruluşları hakkında ayrıca bu
Kanununun 33 uncu madde hükümleri uygulanır.
Radyo ve
Televizyon Kuruluşlarının Haber Birimlerinde Çalışanlar
MADDE 38.-
Radyo ve Televizyon kuruluşlarının haberle ilgili
birimlerinde çalışanlar 5953 sayılı Basın Mesleğinde
Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi
Hakkında Kanuna tabidir. Bu birimlerde çalıştırılacak basın
kartlı personelin asgari sayısını Üst Kurul belirler.
Yetkili
Mahkeme
MADDE 39.-
Üst Kurul aleyhine açılacak idari davalarda Ankara
mahkemeleri yetkilidir.
Yönetmelikler
MADDE 40.-
Üst Kurulun ve teşkilatının çalışma esas ve usulleri, kanal ve
frekans tahsisi şartları ve ihale usulleri ile telif ve yapımcı
haklarını koruma esas ve usulleri Üst Kurul tarafından
hazırlanan yönetmeliklerle düzenlenir. Bu yönetmelikler Resmi
Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girer.
EK MADDE 1. – (Ek: 15/05/2002-4756/17) Bu Kanuna göre yayın izni
verilen özel radyo ve televizyon kuruluşlarının, kendilerine
tahsis edilen TV kanal ve radyo frekansından yapacakları
yayınlarını, Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunun veya bu amaçla
özel yayın kuruluşlarıyla ortak kuracağı şirketin görev ve
sorumluluğunda işletilen verici tesislerinden yapmaları asıldır.
Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu, verici tesislerinin kurulması,
işletilmesi, yenilenmesi ve bu tesislerde değişiklik yapılması
sırasında özel yayın kuruluşlarının ihtiyaçlarını da göz önünde
tutar.
Kurulmasına izin verilen tesislerin bu Kanunda ve izin
belgesinde öngörülen amaçlar için kullanılıp kullanılmadığı Üst
Kurul tarafından denetlenir.
Özel
radyo ve televizyon yayın kuruluşlarının Türkiye
Radyo-Televizyon Kurumunun verici tesislerinden yararlanma usul
ve esasları ile yıllık kira bedelleri Türkiye Radyo-Televizyon
Kurumu tarafından belirlenerek Üst Kurulun onayıyla yürürlüğe
konulur.
EK MADDE
2. – (Ek: 15/05/2002-4756/17) Bu Kanunda belirtilen istisnalar
dışında, Üst Kuruldan izin almadan radyo ve televizyon yayını
yapan ya da Üst Kurul tarafından geçici ya da sürekli iptal
edilmesine rağmen yayın yapan kişiye, kuruluşların ise sahip ve
yöneticilerine, fiilleri bir başka suç oluştursa bile, fiilin
ağırlığına göre altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ve bir
milyar liradan yüz milyar liraya kadar para cezası verilir.
Ancak, Türkiye Cumhuriyetinin varlık ve bağımsızlığına, Devletin
ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne karşı yıkıcı ve bölücü
faaliyetlere sevk edecek şekilde yayın yaptıkları tespit
edilerek yayınları durdurulan veya yayın izinleri iptal edilen
kişiler, bu kuruluşların sahipleri ve yöneticileri ile bu tür
yayınlarda görev alanlar Türk Ceza Kanununun 314 üncü maddesine
göre cezalandırılır. Ayrıca tüm yayın cihazları Türk Ceza
Kanununun 36 ncı maddesine göre müsadere edilir.
Yayın
bantlarını bir yıl süre ile muhafaza etmeyen ve bu süre içinde
Üst Kurul veya Cumhuriyet savcılığınca istenmesine rağmen sesli
ve görüntülü olarak teslim etmeyen yayın kuruluşlarının sahip ve
yöneticileri, altı aydan bir yıla kadar ağır hapis ve bir
milyar liradan on milyar liraya kadar ağır para cezası ile
cezalandırılır. Ayrıca, bir aydan üç aya kadar ilgili kuruluşun
yayınının durdurulmasına karar verilir. Gönderilen bandın içerik
bakımından istenen yayın olmaması veya bantta tahrifat, çıkarma,
silme gibi işlemler yapılması halinde, ayrıca iki yıldan on yıla
kadar ağır hapis ve iki milyar liradan on milyar liraya kadar
ağır para cezası verilir.
Bu
maddedeki para cezaları, her yıl Maliye Bakanlığınca ilân edilen
yeniden değerleme oranında artırılır.
EK
MADDE 3. – (Ek: 15/05/2002-4756/17) Radyo ve televizyon
yayınları, yayın ilkeleri ve bu Kanunda belirtilen diğer
esaslara uygunluğu yönünden,
a)
Ulusal, bölgesel ve yerel düzeydeki yayınlar Üst Kurul
tarafından izlenir ve değerlendirilir.
b) Üst Kurulun uygun göreceği yerlerdeki yerel ve bölgesel
yayınların izlenmesi ve kayda alınması İçişleri Bakanlığının
görevlendireceği birimlere devredilebilir. Bu halde gerekli
teknik donanım ve ilgili personelin eğitimi Üst Kurulca sağlanır
ve masrafları Üst Kurulca karşılanır. Yayın ilkeleri ve bu
Kanunda belirtilen diğer esaslara aykırılığından kuşkulanılan
yayınların bandı, değerlendirilmek üzere Üst Kurula gönderilir.
İçişleri Bakanlığı ile Üst Kurul arasındaki işbirliği bir
protokol ile düzenlenir.
Telekomünikasyon Kurumunun millî monitoring faaliyetleri
kapsamında yayınları izleme imkânının olması halinde, Üst Kurul
ile Telekomünikasyon Kurumu arasında imzalanan bir protokol
kapsamında bu yayınlar Telekomünikasyon Kurumunca izlenir ve
değerlendirilmek üzere Üst Kurula iletilir.
EK
MADDE 4. – (Ek: 15/05/2002-4756/17) Radyo ve Televizyon Üst
Kurulunun yayın lisansı verdiği bir kuruluş bu lisansı, yayın
istasyonlarını ve şebekelerini, Üst Kurulun izniyle bir üçüncü
kuruluşa devredebilir.
Yayın
izni talebinde bulunan kuruluşların yerine getirmeleri gereken
teknik ve malî yeterlilik şartları, devir şartları ile diğer ön
şartlar, Üst Kurul tarafından yönetmeliklerle tespit edilir.
EK
MADDE 5. – (Ek: 15/05/2002-4756/17) Bu Kanunda geçen “Telsiz
Genel Müdürlüğü” ibaresi “Telekomünikasyon Kurumu” olarak
değiştirilmiştir.
SEKİZİNCİ
BÖLÜM
GEÇİCİ HÜKÜMLER
GEÇİCİ
MADDE 1.- Radyo ve Televizyon Üst Kurulu üyeleri, bu Kanunun
yayımı tarihinden itibaren bir ay içinde Türkiye Büyük Millet
Meclisince seçilir.
Bu seçim
için Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığınca, Türkiye Büyük
Millet Meclisi Başkanlık Divanında temsil edilen siyasi
partilerden, adaylarını 6 ncı maddeye uygun olarak, yedi gün
içinde bildirmeleri istenir.
GEÇİCİ
MADDE 2.- Radyo ve Televizyon Üst Kurulu üyelerinin
yenilenmesine ilişkin 6 ncı maddenin 7 ncı fıkrası hükmünün
uygulanmasını sağlamak amacıyla, bunların seçiminden iki yıl
sonra yapılacak seçimlerde yenilenecek olanları tespit etmek
üzere, bu seçimden iki ay önce ad çekmeye başvurulur; dört yıl
sonra yapılacak seçimle yenilenecek olan üyelerin tespiti için,
aynı esasa uyularak adçekilir; ancak ikinci yıl sonunda seçilmiş
olan üyeler bu ad çekmeye girmez.
GEÇİCİ
MADDE 3.- Görevi sona eren Radyo ve Televizyon Yüksek
Kurulunun teşkilat ve kadroları Üst Kurula devredilmiştir. Bu
Yüksek Kurula tahsisli taşınmaz mallar ile araç ve gereçler ve
kasasındaki nakit ile alacak ve borçları herhangi bir işleme
gerek olmaksızın Üst Kurula devredilir.
GEÇİCİ
MADDE 4.- Üst Kurulun harcamaları, mali kaynakları 12 nci
maddeye göre oluşuncaya kadar Türkiye Büyük Millet Meclisinin
1994 yılı bütçesinden karışlanır.
Bu amaçla
yapılacak harcamalar için mevcut veya yeniden açılacak
tertiplere yeteri kadar ödenek aktarmayı, Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanlığının talebi üzerine Maliye Bakanlığı yerine
getirir.
GEÇİCİ
MADDE 5.- Üst Kurul, oluşumunu takip eden en geç dört ay
içinde, öncelikle ihtiyaç duyduğu kanal ve frekans bantları
planlamasını yaptırır.
GEÇİCİ
MADDE 6.- Üst Kurul, kendi oluşumu ile yayın izni ve lisansı
vermeye başlayacağı tarihe kadar geçecek süre zarfındaki radyo
ve televizyon yayınları rejimini ayrıca ve öncelikle düzenler.
Bu süre
zarfında kullanılmakta olan kanal ve frekanslar, kullananlar
için herhangi bir suretle müktesep hak teşkil etmezler. Ancak,
Üst Kurul yayın izni verip kendilerine kanal ve frekans bandı
tahsis edilen Radyo ve Televizyonlara; yayına geçmeleri için
kendilerine verilen süre sonuna kadar 29 uncu maddenin son
fıkrasının son cümlesi tatbik edilmez.
GEÇİCİ
MADDE 7.- Kanunda Üst Kurulun gelirleriyle alakalı 12 nci
maddenin uygulanmalarıyla ilgili olarak Türkiye Radyo ve
Televizyon Kurumu ve tüm özel radyo ve televizyon kuruluşlarınca
sağlanan brüt reklam gelirlerinden kesilecek pay ilk üç yıl için
% 4 tür.
GEÇİCİ
MADDE 8.- 11.11.1983 tarih ve 2954 sayılı Türkiye Radyo ve
Televizyon Kanununda yeni düzenleme yapılıncaya kadar; Türkiye
Radyo Televizyon Kurumu, Üst Kurulun onayı ile Yurt dışında büro
açabilir bu bürolarda sürekli personel istihdam edebilir.
Türkiye
Radyo Televizyon Kurumu personeli, Başbakanlık Merkez
Teşkilatında çalışan personelin aylık ücretleri dışında
yararlandığı fazla çalışma ücreti ve benzeri diğer mali
haklardan Genel Müdür'ün teklifi ve Üst Kurulun onayı ile aynen
yararlanır. Ayrıca, Kurum'da çalıştırılan personelin kadro
ünvanları, sayısı, ücretleri, kadrolara uygulanacak ek
göstergeler, personele sağlanacak sosyal yardımlar, Kurum Genel
Müdürü'nün teklifi üzerine Üst Kurul tarafından belirlenir.
GEÇİCİ
MADDE 9.- Bu Kanunda sözü edilen yönetmelikler, Üst Kurulun
oluşumunu takip eden dört ay içinde hazırlanır ve Resmi Gazetede
yayımlanarak yürürlüğe girer.
GEÇİCİ MADDE 10. –
(15/05/2002 – 4756 sayılı Kanunun Geçici 1. maddesi hükmü olup
madde numarası teselsül ettirilmiştir.) Halen görevde bulunan;
Üst Kurul üyeleri, bu Kanuna göre seçilecek yeni Üst Kurul
üyelerinin seçim sonucunun, TRT Genel Müdürü ise yeni Üst Kurul
tarafından aday gösterilenler arasından Bakanlar Kurulunca
yapılacak atama sonucunun Resmî Gazetede yayımlanması
tarihlerine kadar görevlerine devam ederler.
GEÇİCİ
MADDE 11. – (15/05/2002 – 4756 sayılı Kanunun Geçici 2. maddesi
hükmü olup madde numarası teselsül ettirilmiştir.) Bu Kanun
uyarınca yürürlüğe konulması gereken yönetmelikler ile mevcut
yönetmeliklerin bu Kanuna aykırı olan hükümlerine ilişkin
değişiklikleri, bu Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren üç ay
içinde hazırlanır ve yürürlüğe konulur. Bu yönetmelikler
yürürlüğe konuluncaya kadar bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte
mevcut yönetmelik, talimat ve esasların bu Kanuna aykırı olmayan
hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.
İzlenme
oranlarının hesaplanma şekli, tespiti ve yayınlanma esasları Üst
Kurul tarafından Üst Kurul üyelerinin seçim sonucunun Resmî
Gazetede yayımından itibaren üç ay içinde çıkarılacak
yönetmelikle belirlenir.
GEÇİCİ
MADDE 12. – (15/05/2002 – 4756 sayılı Kanunun Geçici 3. maddesi
hükmü olup madde numarası teselsül ettirilmiştir.) 3984 sayılı
Kanuna göre Üst Kurul tarafından yaptırılan ulusal radyo ve
televizyon frekans plânları, bir hafta içinde Telekomünikasyon
Kurumuna devredilir. Telekomünikasyon Kurumu, ilgili kurum ve
kuruluşlar ile işbirliği yaparak plânları inceler, gerekirse
değiştirir ve dört ay içinde Haberleşme Yüksek Kuruluna sunar.
Haberleşme Yüksek Kurulu işi en geç altı ay içinde sonuca bağlar
ve evrakı RTÜK’e ulaştırır.
GEÇİCİ MADDE 13. – (15/05/2002 – 4756 sayılı Kanunun Geçici 4.
maddesi hükmü olup madde numarası teselsül ettirilmiştir.) Radyo
ve Televizyon Üst Kurulunun Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel
Kurulunca seçilecek beş üyesi, siyasî parti gruplarınca Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlık Divanı oluşum formülüne göre
belirlenecek kontenjan doğrultusunda Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanlığına, Bakanlar Kurulunca seçilecek üye adayları
ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından Başbakanlığa bu Kanunun
yayımı tarihinden itibaren bir ay içinde bildirilir. Siyasî
parti gruplarınca gösterilen adayların; Türkiye Büyük Millet
Meclisi Genel Kurulunca işaret oyuyla ayrı ayrı oylanmaları
suretiyle seçimleri yapılır. Seçilemeyen adaylar yerine ilgili
siyasî parti gruplarınca yeni adaylar bildirilir. (Ana. Mah. nin
12/06/2002 tarih ve E. 2002/97, K. 2002/9 sayılı kararı ile Y.D)
(Anayasa
Mahkemesi Kararı için tıklayınız)
GEÇİCİ
MADDE 14.- (15.07.2003- 4928 Sayılı Kanunun 17'inci maddesi
hükmü olup madde numarası teselsül ettirilmiştir. ) 4
üncümaddesinin birinci fıkrasında öngörülen yönetmelik bu
Kanunun yayımı tarihindenitibaren dört ay içinde Radyo ve
Televizyon Üst Kurulunca hazırlanarak yürürlüğekonulur.
Yürürlük
MADDE 41.-
Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 42.-
Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
Radyo
ve
TelevİzyonlarIn Kuruluş ve
YayInlarI
HakkInda KanunU
değİştİren kanunlar
13 Nisan 1994 tarihinde kabul
edilip, 20 Nisan 1994 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak
yürürlüğe giren 3984 sayılı "Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve
Yayınları Hakkında Kanun" değişik tarihlerde değiştirilip,
maddeler eklenmiş ve muhtelif düzenlemeler yapılmıştır.
Söz konusu kanunların kabul
tarihleri, Resmi Gazetede neşir ve ilanı aşağıda belirtilmiştir.
1- Kanun No: 4756, Kabul
Tarihi: 15/05/2002, Resmi Gazetede Yayımı: 21/05/2002, Resmi
Gazete Sayısı: 24761
2- Kanun No: 4771, Kabul
Tarihi: 03/08/2002, RGY: 09/08/2002, Sayı: 24841
3- Kanun No: 4928, Kabul
Tarihi: 15/07/2003, RGY: 19/07/2003, Sayı: 25173
4- Kanun No: 4956, Kabul
Tarihi: 22/07/2003, RGY: 29/07/2003, Sayı: 25183
5- Kanun No: 4962, Kabul
Tarihi: 30/07/2003, RGY: 07/08/2003, Sayı: 25192
6- Kanun No: 5101, Kabul
Tarihi: 03/03/2004, RGY: 12/03/2004, Sayı: 25400
7- Kanun No: 5216 , Kabul
Tarihi: 10/07/2004, RGY: 23/07/2004, Sayı: 25531
8- Kanun No: 5218, Kabul
Tarihi: 14/07/2004, RGY: 21/07/2004, Sayı: 25529
kaynak : www.rtuk.org.tr |